تأثیرِآموزشِ مبتنی بر طرح مسأله‌یِ بازپاسخ، برخلاقیتِ ریاضیِ دانش ‌آموزان پایه‌ی دهمِ مدارس استعدادهای درخشان

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات

2 دانشیار گروه ریاضی داشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران

3 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد علوم و تقیقات تهران

doi
https://doi.org/10.71923/ichs.2025.1118795
چکیده

هدف اصلیِ این پژوهش، بررسیِ تأثیرِ آموزش بر خلاقیتِ ریاضیِ دانش‌آموزان پایه‌ی دهم با استفاده از طرح مسأله‌ی بازپاسخ در موقعیت‌های ساختار یافته است. پژوهش حاضر به روش توصیفی از نوع زمینه‌یابی انجام شده است. نمونه‌ی در دسترسِ پژوهش حاضر،33 نفر از دانش‌آموزان پایه‌ی دهمِ مدارس استعدادهای درخشانِ شهرستان‎های ورامین، قرچک و پاکدشت در جنوب شرقی استان تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ بوده‌اند که به صورت نمونه گیری هدفمند و تصادفی انتخاب شدند. برای گردآوریِ داده‌های پژوهش حاضر نیز، از یک آزمونِ محقق ساخته، شامل دو سؤالِ طرح مسأله‌ی بازپاسخ در موقعیت‌هایِ ساختار یافته(استویانوا و الرتون)، استفاده شده است. رواییِ آزمون توسط اساتید آموزشِ ریاضی و دبیران مجرب ریاضی مورد تأیید قرار گرفت. ضریب آلفای کرونباخِ سؤالات آزمون، 83/0 و 90/0 محاسبه شدند، که این مقادیر، وضعیت مناسبی را در مورد پایاییِ آزمون نشان می‌داد. پس از تشکیل دو جلسه‌ی معرفیِ "فرآیند طرح مسأله" و "مسائل بازپاسخ" ، و برگزاری هفت جلسه‌ی آموزشی "طرح مسأله‌ی بازپاسخ"، برمبنای شش ایده‌ی نوآوری در طرح مسأله‌ی ویسترو ـ یو(2009)، در موقعیت‌های ساختاریافته آزمون به عمل آمد. نتایج نشان داد که نمره‌ی خلاقیت ریاضیِ دانش آموزان تحتِ آموزش مذکور، با افزایش قابل توجهی همراه بوده است.همچنین یافته‌ها نشان دادند که ارتقاء خلاقیتِ ریاضی برحسب جنسیت و نیز برحسب رشته‌ی تحصیلی، تفاوت معناداری نداشته است.