فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عصر قاجار یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخی ایران در زمینه تحولات فرهنگی و اجتماعی است؛ دورانی که نقش و جایگاه زنان، به‌ویژه در حوزه آموزش و فرهنگ، دستخوش تغییرات تدریجی اما بنیادینی شد. این مقاله با تکیه بر منابع تاریخی، اسناد فرهنگی و تحلیل محتوای روایات مستند، به بررسی سیر تحول جایگاه فرهنگی و آموزشی زنان در این عصر می‌پردازد. در ابتدا با مروری بر وضعیت آموزش و فرهنگ زنان در دوره‌های پیش از قاجار، زمینه‌های تاریخی بررسی می‌شود. سپس تحولات مهم عصر قاجار، از جمله تأثیر تعامل با غرب، ظهور روشنفکری، تأسیس مدارس جدید، و فعالیت‌های فرهنگی زنانی چون بی‌بی‌خانم استرآبادی و تاج‌السلطنه، تحلیل می‌شود. در نهایت مقاله نتیجه می‌گیرد که اگرچه ساختارهای سنتی، نقش زن را به حاشیه رانده بودند، اما تحولات قاجاری زمینه‌ساز رشد آگاهی فرهنگی زنان و مطالبه‌گری اجتماعی آنان شد. مشروطیت به عنوان یک جریان بزرگ سیاسی و اجتماعی تحولی مهم در راستای نقش فرهنگی و آموزشی زنان در این عصر به وجود اورد . در این راستا سوال اصلی تحقیق این است که جایگاه فرهنگی و آموزشی زنان در عهد قاجار چگونه بوده است ؟ در این خصوص با تبیین بسیاری از مسایل روشن میگردد که سرآغاز شکل گیری نقش فرهنگی زنان در حوزه آموزش از این عهد بوده است . که در هدف تحقیق این  بررسی و سیر تحول آن مشخص گردیده است . در این خصوص بر مبنای روش تحقیق کتابخانه ای و تحلیل بسیاری از مطالب تلاش گردیده است تا این جایگاه فرهنگی به درستی تبیین گردد