ساخت‌یابی ناسیونالیسم روانشناسانه در هویت‌سازی دوره پهلوی اول

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

مسئله پژوهش بر دو معرفت نظری برساخت گرایی و ناسیونالیسم روانشناسانه، مفهوم مرکزی هویت ملی و یک مصداق مشخص از تاریخ ایران یعنی دوره پهلوی اول بنا نهاده شده‌است و هدف بررسی امکان و امتناع نظریات مذکور در ساختار جامعه ایران می‌باشد. سؤال اصلی چگونگی تأثیر ناسیونالیسم روانشناسانه در برساخت هویت ملی ایران در دوره پهلوی اول است. فرضیه پژوهش بر اساس این گزاره تبیین می‌شود که برسازی هویت ملی در دولت پهلوی اول مبتنی بر سازوکارهای ساحت روانشناختی ناسیونالیسم با تأکید افراطی به گذشته با عظمت ایران و برخورد عداوت‌آمیز با دین و سنت‌های فرهنگی اسلامی و هویت سایر اقوام، موجب گسست ملی گردیده‌است. با استناد مدارک تاریخی و با روش توصیفی-تاریخی، یافته‌های تحقیق این است که هویت‌سازی در دوران پهلوی اول که با متن و محتوای جامعه ایرانی ناسازگار بود و موجب ناراحتی عمومی از رژیم پهلوی اول و تعارض، گسست و دوپارگی هویتی و دلزدگی ملی شد و مقاومت در برابر ساختار قدرت سیاسی و انفعال جامعه در برابر بیگانگان را بر جای گذاشت.