زمینه‌های تاریخی ظهور مکتب اخباری و مکتب (نواخباری) تفکیک

نویسندگان

1 گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد

2 دانشگاه آزاد نجف آباد

doi
چکیده

با افول مکتب اخباری در دوره فتحعلی شاه(۱۲۵۰- ۱۲۱۲ ق.) و کشته شدن میرزا محمد اخباری(۱۲۳۲ - ۱۱۷۸ق.) در اواخر دوره مشروطه، جریان نواخباریگری در دوره پهلوی اول در قالب برخی انجمن ها، کانون‌ها و مکاتب هم چون مکتب تفکیک ظاهر گردید.این که مکتب تفکیک در چه بستری شکل گرفت و تفاوت‌ها و نقاط مشترک آن با مکتب اخباری چه نکاتی بود؟ مواردی است که تلاش می‌گردد در این مقاله با تکیه بر منابع و اطلاعات موجود، به روش تاریخی وبا روش تحلیلی -توصیفی مورد بحث و بررسی قرار گیرد. به نظر می‌رسد؛ علیرغم برخی تفاوت‌ها در دو دیدگاه، عمده‌ترین وجوه مشترک مکتب اخباری با مکتب تفکیک که با عنوان نواخباریگری از آن یاد می‌شود؛ تلاش برای حفظ خلوص دین و منابع وحیانی و مقابله با جریان‌های دین گریز یا عقل‌گرا افراطی است که در دوره پهلوی اول به وجود آمد. در حقیقت عقل گرایی افراطی از زمینه‌های مشترک تجدید حیات جریان اخباریگری در ابتدا دوره قاجار و دوره پهلوی اول محسوب می‌شود.