بررسي تطبيقي آیین قربانی در ميترائيسم و داستان شیر و گاو در کلیه و دمنه

نویسندگان

1 كارمند دانشگاه آزاد اسلامي واحد بجنورد

doi
چکیده

اسطوره از اساسی ترین عناصر تمدن بشری است که به آفرینش و تکوین هستی می‌پردازد و حاکی از چگونگی شکل‌گیری و تکامل رفتارها، آیین‌ها و باورهاست. اسطوره با زبانی نمادین و پر رمز و راز و سرشار از تمثیل و استعاره، همچون آیینه‌ای برای تجلی افکار و عقاید گذشتگان و در واقع، انگشت اشارتی است که نمایان گر حقیقت است. همواره ، نویسندگان با زبان اسطوره سخن رانده اند و دغدغه‌ها و آرمان های خود را بیان کرده‌اند. در میان آثار مکتوب کهن، کتاب «کلیله و دمنه» که سرشار از بیان رمزی و سمبلیک است، در ژرف ساختار استعاری خویش، گوشه‌هایی از فرهنگ و تمدن هند و ایران باستان را به نمایش گذاشته است. شخصیت‌ حیوانات در داستان‌های این کتاب، نمادهایی از موقعیت‌های انسانی هستند که نوع روابط اجتماعی، اعتقادی، آیین‌ها و باورها و چیدمان قدرت را بازآفرینی و نقد می‌کنند و جلوه‌هایی از آیین‌ها، باورها و اسطوره‌های این دو سرزمین و اشتراکات فرهنگی و اعتقادی این دو ملت در این اثر گرانسنگِ ظهور و بروز یافته است. ما در این جستار کوشیده ایم؛ داستان «شیر و گاو» را بر اساس آیین قربانی و به عنوان نماد و جلوه ای از غلبه ی مهر بر گاو نخستین، در دو فرهنگ تطبیق نموده و مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دهیم.