تحولات اجتماعی در فلسطین دوره عثمانی با تاکید بر ترکیب و تحولات جمعیتی و قومی - مذهبی
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. masoumalipanjeh@iau.ac.ir
2 دانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. mebadi@pnu.ac.ir
3 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. s.seyyedbabaei@iau.ac.ir
doi
چکیده
این مقاله به تحلیل تاریخی-اجتماعی مردمان فلسطین در دوره حاکمیت امپراتوری عثمانی (1516-1918) میپردازد و با تکیه بر منابع تاریخی، تحولات جمعیتی و نهادی این سرزمین را بررسی میکند و زمینههای اقتصادی و اداری مؤثر بر زندگی روزمره ساکنان را نیز مدنظر قرار میدهد. فلسطین در این دوره، بهعنوان بخشی از ایالت شام، شاهد تنوع قومی و مذهبی، شامل اعراب مسلمان، مسیحیان، و یهودیان بود. نظام ملّت عثمانی امکان همزیستی مسالمتآمیز گروههای مذهبی را فراهم کرد، هرچند نظام فئودالی و مالیاتها چالشهایی برای ساکنان ایجاد نمود. بیتالمقدس بهعنوان مرکز دینی، نقش کلیدی در هویتسازی فرهنگی ایفا کرد و اصلاحات تنظیمی قرن نوزدهم تحولاتی در ساختار اجتماعی و سیاسی به همراه داشت. افزایش مهاجرت یهودیان در اواخر این دوره، زمینهساز تغییرات جمعیتی شد که پیامدهای آن در دوره قیمومیت بریتانیا آشکار گردید. این مطالعه نشان میدهد که دوره عثمانی با ترکیبی از ثبات نسبی و دگرگونیهای اجتماعی، نقش مهمی در شکلگیری هویت مردمان فلسطین ایفا کرد.
