آخرین حکمرانان الیمایی و خاراکنه-میشان به استناد شواهد سکه‌شناختی و منابع اسلامی

نویسندگان

1 گروه تاریخ ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. atousazargaryan@yahoo.com

2 استادیار گروه تاریخ، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران. (نویسنده مسئول) mohamadhassani68@yahoo.com

3 استادیار و عضو هیئت علمی بخش ادبیات و زبانها، بنیاد دایره المعارف اسلامی، تهران، ایران. asbahrami@yahoo.co.uk

doi
چکیده

این مقاله به بررسی تعیین هویت آخرین حکمرانان دو سلسلۀ محلی الیمایی و خاراکنه که همزمان با اشکانیان بربخشهایی از جنوب و جنوب غربی ایران حکومت می‌کردند، می‌پردازد. آخرین حاکمان این حکومت‌های محلی، ناشناخته مانده‌اند. در متون تاریخی دورۀ اسلامی، نام آخرین حکمرانان الیمایی و خاراکنه که در جنگ با اردشیربابکان کشته شدند، به ترتیب «نیروفر» و «بندو» آمده است. با بررسی آثار سکه‌شناختی و ریشه‌یابی این دو نام به نام‌های اُرُد و اَبینرگاوس سوم می‌رسیم. در پژوهش‌های قرن گذشته، نام آخرین حاکمان الیمایی اُرُد پنجم (حک: 215-210 م) آمده، ولی پژوهش‌های جدید، بر پایۀ سکه‌های الیمایی، نام این حاکم ناشناخته الیمایی را اُرُد نهم (حک: 220-215 م) نوشته‌اند. با اینکه در برخی مطالعات سکه‌شناختی نام آخرین حکمران مَگا (حک: 210-195 م) آمده است ولی براساس سال حکومت و سال فتح خاراکنه در 222 میلادی، آخرین حاکم خاراکنه، براساس مطالعات سکه‌شناختی، اَبینرگاوس سوم (حک: 222-210 م) می‌باشد؛ این مقاله به شیوۀ تحلیلی-توصیفی نوشته شده است.