بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر طرح مسئله در بهبود خلاقیت ریاضی دانشآموزان پایه دهم
نویسندگان
1 دانشجو دکترا آموزش ریاضی گروه آموز ریاضی ، دانشکده علوم و فناوری های همگرا ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
2 گروه ریاضی و علوم کامپیوتر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 Department of Mathematics, Islamic azad university, Central Tehran Branch,Iran
doi
https://doi.org/10.71923/ichs.2026.1226477چکیده
خلاقیت ریاضی از الزامات یادگیری مؤثر و پرورش توان حل مسئله در قرن بیست و یکم است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر آموزش طرح مسئله ریاضی بر خلاقیت دانش آموزان پایه دهم، با روش نیمه تجربی و طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. نمونه شامل ۵۸ دانش آموز دختر (۲۹ نفر در هر گروه) از دبیرستان دولتی شهر کنگاور در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. گروه آزمایش طی ده جلسه، آموزش طرح مسئله بر اساس مدل [1] PPI و چارچوب ویسترو یو [2] دریافت کرد و گروه کنترل آموزش معمول کتاب درسی را گذراند. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه خلاقیت ریاضی محقق ساخته بر اساس نظام ارزشیابی لیکن و الگربی [3] (2022) بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار ) ، آزمون T مستقل و آمار استطباطی و تحلیل کووواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش طرح مسئله باعث افزایش معنادار میانگین نمرات خلاقیت کل و مؤلفه های سیالی ، انعطاف پذیری و ابتکار در گروه آزمایش نسبت به کنترل شد ( p < 0.01) [4] . همچنین تعداد مسائل غیرقابل قبول در گروه آزمایش کاهش یافته است و این یافته بیانگر ظرفیت بالای رویکرد طرح مسئله در ارتقای خلاقیت ریاضی و ارتقاء کیفیت ایده پردازی دانش آموزشان و توصیه به استفاده از آن در برنامه های آموزشی متوسطه است.
