نقش مسئولیت‌پذیری اجتماعی در رابطه‌ی اجتناب مالیاتی و رهبری مالی

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، مؤسسه آموزش عالی حکیم طوس، مشهد، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه حسابداری، مؤسسه آموزش عالی حکیم طوس، مشهد، ایران.

doi
10.71600/jacgr.2025.1211157
چکیده

هدف: در گزارش­های مالی، مالیات سهم دولت از سود شرکت­ها است؛ اجتناب مالیاتی به معنای صرفه­ جویی مالیاتی ناشی از کاهش مالیات پرداختی عمومی است که گاهی اوقات، قانونی­بودن آن، مورد تردید بوده و به مفهوم تعداد معاملات برای به حداقل رساندن بدهی­های مالیاتی به شمار می­ آید. شرکت­ها مسئولیت­ هایی در مقابل ذی­نفعان، جامعه و افراد دارند که تحقق آن، در گرو رعایت سایر مسئولیت­ها چون مسئولیت ­پذیری اجتماعی است که می­تواند مسبب بهبود رهبری مالی شرکت شود. روش: پژوهش حاضر، رابطه­ی اجتناب مالیاتی و رهبری مالی را با نقش مسئولیت­پذیری اجتماعی، بررسی کرده که از نظر تقسیم­بندی بر مبنای هدف، از نوع کاربردی و از نظر روش انجام پژوهش توصیفی- هم­بستگی، پیمایشی ­است. جامعه­ی ­آماري تحقيق، کلیه حسابداران رسمی عضو جامعه حسابداران رسمی بوده­است. گزینش نمونه­ها، بصورت تصادفی و در دسترس انجام و پرسش­نامه­ها در جامعه­ی آماری توزیع شد. نسخه­های جمع­آوری­شده، پس از حذف موارد ناقص و مخدوش، به تعداد 342  مورد در تجزیه و تحلیل شرکت داده­شدند. روایی ابزار پژوهش به شیوه­ی روایی صوری، محتوایی و تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ مورد محاسبه قرار گرفت. ابزار سنجش پرسش­نامه­ی ارتقاء سبک­های رهبری مالی برگرفته از مدل باردنز و متزکاس (2007)، پرسش­نامه­ی اجتناب مالیاتی پژوهش هادیان و تحویلی (1392) و پرسش­نامه­ی مسئولیت اجتماعی کایرت (2015)، منطبق با پژوهش سبحانی و همکاران (1399)، با روش مقیاس پنج گزینه­ای لیکرت بوده­است. به منظور تجزیه و تحلیل داده­ها از روش مدل­یابی معادلات ساختاری با نرم افزار Smart PLS  استفاده­شد. یافته­ ها: نتایج حاکی از آن بود که بین اجتناب مالیاتی و سبک رهبری مالی، رابطه­ی منفی و معناداری وجود دارد و مسئولیت­پذیری اجتماعی اثر معنی داری بر رابطه بین اجتناب مالیاتی و سبک رهبری مالی،دارد. نتیجه­ گیری: می ­توان نتیجه گرفت هر چه اجتناب مالیاتی بیشتر شود، نوع و سبک رهبری مالی شرکت‌ها تغییر می‌یابد. به عبارتی این شرکت‌ها از نظر سبک رهبری، از خلاء الزامات قانونی و استانداردهای حسابداری استفاده نموده و به ارزش‌های فردی کمتر توجه می‌نمایند.