تبیین روابط علی بین توانمندسازی اعضای هیئت علمی با عملکرد نوآورانه آنان با نقش میانجی¬گری اعتماد به نفس خلاق

doi
https://doi.org/10.71923/ichs.2026.207460
چکیده

هدف : اعضای هیئت علمی به‌عنوان پیشگامان آموزش و تحقیقات، نقش حیاتی در ایجاد و اجرای نوآوری‌ها ایفا می‌کنند. این نوآوری‌ها نه‌تنها به پیشرفت دانش و فناوری کمک می‌کنند بلکه می‌توانند تأثیرات مثبتی بر جامعه و زندگی داشته باشند؛ بنابراین حمایت و تشویق اعضای هیئت علمی برای ادامه این مسیر نوآورانه، از اهمیت بالایی برخوردار است؛ لذا این پژوهش با هدف تبیین روابط علی بین توانمندسازی اعضای هیئت علمی با عملکرد نوآورانه آنان با نقش میانجی­گری اعتماد به نفس خلاق با رویکرد مدل­یابی معادلات ساختاری صورت گرفته است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد کمی و روش توصیفی - همبستگی از نوع معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری پژوهش را اعضای هیئت علمی دانشگاه­های کشور در سال تحصیلی 1403 – 1402 تشکیل داده که با استفاده از نمونه­گیری تصادفی طبقه­ای نسبی 316 نفر انتخاب شده است. ابزار گردآوری پژوهش پرسش‌نامه محقق­ساخته توانمندسازی اعضای هیئت علمی، پرسش‌نامه استاندارد اعتماد به نفس خلاق فیلان و یانگ (2003) و پرسش‌نامه برگرفته از پرسش‌نامه‌های عملکرد نوآورانه جیمز و جیمز (2008) و پنیادز (2006) بود. روایی و پایایی ابزارهای گردآوری پژوهش مورد تأیید قرار گرفت. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss27 و Pls4 صورت گرفت. یافته­های پژوهش: یافته­های پژوهش نشان داد که توانمندسازی اعضای هیئت علمی و مؤلفه‌های آن با عملکرد نوآورانه و همچنین اعتماد به نفس خلاق با عملکرد نوآورانه رابطه مثبت و معنی­داری (sig= 0/0001) با هم دارند. سایر یافته­ها نشان داد توانمندسازی اعضای هیئت علمی و اعتماد به نفس خلاق با عملکرد نوآورانه با ضریب مسیر 631/0 و 235/0 اثرگذار بوده و توانمندسازی اعضای هیئت علمی به‌تنهایی حدود 19 درصد از اعتماد به نفس خلاق را تبیین می­کند و تبیین عملکرد نوآورانه اساتید از طریق توانمندسازی آنان با نقش میانجی­گری اعتماد به نفس خلاق به میزان 58 درصد می­باشد. نتایج : با توجه به یافته­های پژوهش، با توانمندسازی اعضای هیئت علمی از طریق تقویت اعتماد به نفس خلاق، حمایت سازمانی، رهبری مشارکتی، پاداش‌دهی مناسب و تنوع وظایف می‌تواند به تحقق و تقویت عملکرد نوآورانه آن‌ها کمک کند. این عوامل از طریق افزایش انگیزه، ریسک‌پذیری و باور به توانایی‌های خود، زمینه را برای خلق ایده‌های نو و خلاق فراهم می‌کنند.