شناسائي مولفه و شاخص‌هاي تضمين کيفيت دوره تحصيلي مقطع دکتري رشته‌هاي علوم انساني به روش داده بنياد

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه علوم تربیتی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

3 گروه علوم تربیتی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

doi
https://doi.org/10.71923/ichs.2026.235171
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسائي مولفه و شاخص‌هاي تضمين کيفيت دوره تحصيلي مقطع دکتري رشته‌هاي علوم انساني در دانشگاه آزاد اسلامي اجرا شده است که به روش کيفي با رويکرد کيفي نظريه داده بنياد  بر اساس مدل پارادايمي استراس و کوربين با استفاده از نظرات 15 نفر از خبرگان علمي و اجرايي در حوزه مديريت آموزشي و رشته‌هاي علوم انساني به عنوان جامعه آماري پژوهش اجرا شده است. روش نمونه‌گيري پژوهش غير احتمالي، با انتخاب هدفمند و با حداکثر تنوع يا ناهمگوني در بين خبرگاني که در حوزه مديريت آموزشي و علوم انساني داراي تحصيلات عاليه حداقل مدرک دکتري، تاليفات علمي مرتبط، سمت‌هاي مديريتي و يا تجارب اجرايي در عرصه مديريت دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي داشتند به روش گلوله برفي انتخاب شده اند. ابراز گردآوري اطلاعات، مصاحبه نيمه ساختار يافته است و داده­هاي جمع آوري شده در سه گام كدگذاري باز، كدگذاري محوري و كدگذاري گزينشي با استفاده ازنرم­افزار Maxqda تجزيه و تحليل گرديده است. يافته هاي نشان دهنده شناسائي 73 مولفه و 464 شاخص به عنوان خروجي اوليه نرم افزار است که بعد از چندين مرحله پالايش و ادغام مولفه‌ها و شاخص ها، در نهايت 168 شاخص ذيل 38 مولفه و در 5 مقوله اصلي براي تضمين کيفيت دوره تحصيلي مقطع دکتري رشته‌هاي علوم انساني در دانشگاه آزاد اسلامي بازآرايي و تنظيم گرديد. اساسي ترين نتيجه اين پژوهش استخراج مولفه‌  و شاخص‌هاي يک نظام تضمين کيفيت دوره تحصيلي مقطع دکتري رشته‌هاي علوم انساني است که با استفاده از نتايج اين پژوهش دانشگاه آزاد اسلامي و ساير دانشگاهها و موسسات آموزش عالي مي‌توانند نسبت به ارزيابي وضعيت کيفيت دوره‌هاي دکتري خود اقدام کنند. از ديگر نتايج اين پژوهش دسته بندي شاخص‌هاي تضمين کيفيت دوره تحصيلي مقطع دکتري رشته‌هاي علوم انساني با توجه به ساختار، سياسي، فرهنگي، اجتماعي و حقوقي جامعه و مختصات اداري سازماني دانشگاه آزاد اسلامي مي‌باشد که اين دسته بندي در زمينه تطابق با اين اصول و سياستگذاري و برنامه ريزي امور و اولويت بندي بخش‌هاي مختلف دانشگاه در مسير استقرار نظام تضمين کيفيت دوره تحصيلي مقطع دکتري رشته‌هاي علوم انساني، کمک نمايد.