رابطه بین رویکردهای مدیریت سود، عدم تقارن اطلاعاتی، اندازه و چرخه عمر شرکت بر خوانایی صورت‌های مالی

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

2 استادیار گروه حسابداری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

3 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

4 دانشیار گروه حسابداری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

doi
10.71600/jacgr.2025.1206882
چکیده

هدف : هدف از این پژوهش بررسی رابطه بین رویکردهای مدیریت سود، عدم تقارن اطلاعاتی، اندازه و چرخه عمر شرکت بر خوانایی صورت های مالی درشرکت­های پذیرفته‌­شده در بورس اوراق بهادار تهران بود. روش : در این پژوهش برای آزمون فرضیه‌ها از طریق مراجعه به صورت­های مالی، پایگاه اینترنتی بورس اوراق بهادارو دیگر  پایگاه­های مرتبط و نیز از نرم‌­افزار ره­‌آورد نوین و بانک جامع اطلاعات بورس استخراج  شد. بازه زمانی شرکتها از سال 1394 تا 1401 در نظر گرفته شد. به منظور بررسی رابطه­‌ی بین متغیرها از نرم افزار Eviews استفاده شده است. یافته‌ها : نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر این موضوع است بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، مدیریت سود فرصت‌طلبانه با ضریب 5.301- و در سطح اطمینان 95 درصد، رابطه منفی و معناداری با خوانایی صورت‌های مالی دارد؛ بدین معنا که افزایش این نوع مدیریت سود منجر به کاهش خوانایی می‌شود و فرضیه اول تأیید گردید. مدیریت سود اطلاع‌بخشانه با ضریب 1.73 تأثیر معناداری بر خوانایی صورت‌های مالی نداشت و فرضیه دوم رد شد. همچنین، عدم تقارن اطلاعاتی با ضریب 0.079- رابطه معناداری با خوانایی نداشت که فرضیه سوم را رد می‌کند. چرخه عمر شرکت با ضریب 0.6- تأثیر منفی و معناداری بر خوانایی داشت و برخلاف انتظار، فرضیه چهارم رد شد. اندازه شرکت نیز با ضریب 0.283- تأثیر منفی و معناداری بر خوانایی داشت و فرضیه پنجم تأیید شد. در نهایت، خوانایی گزارش حسابرس با ضریب 0.302 تأثیر مثبت و معناداری بر خوانایی صورت‌های مالی داشت که فرضیه ششم را تأیید می‌کند. نتیجه‌گیری : مدیرانی که اقدام به مدیریت سود فرصت‌طلبانه می‌کنند، تمایل دارند روش‌های کسب سود غیرواقعی یا دستکاری شده را پنهان کنند. این امر باعث می‌شود تا خوانایی صورت‌های مالی کاهش یافته و تشخیص دستکاری سود برای کاربران اطلاعات مالی دشوارتر گردد. به طور کلی، این رویکردها نشان‌دهنده اثرگذاری متغیرهایی چون مدیریت سود، عدم تقارن اطلاعاتی، اندازه شرکت و مرحله چرخه عمر بر خوانایی گزارش‌های مالی هستند.