نقش سواد رسانه ای در حل تعارض‌ نقشی- هویتی کودکان مورد مطالعه: مخاطبان کودک کارتون مرد عنکبوتی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده ارتباطات و مطالعات رسانه، پزوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 کارشناس ارشد دین و رسانه، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
چکیده

هدف این پژوهش تشخیص جایگاه سواد رسانه‌ای در حل تعارض نقشی- هویتی کودکان 3 تا 7 ساله در مواجهه با ابرقهرمان «مرد عنکبوتی» است. در این مقاله از مدل سه وجهی سواد رسانه­ ای فیث روگو و رویکرد کیفی پدیدارشناسی استفاده می­ شود. بدین ترتیب که با استفاده از تکنیک مصاحبه‌ی عمیق، تفاسیر و تحلیل­ های کودکان از کنش ­های مردعنکبوتی به دست می­آید. سپس از روش تحلیل چارچوب برای تحلیل این تفسیرها، به­ منظور شناخت وجوه سه گانه سواد رسانه ­ای و فهم تعامل یا تعارض نقشی ـ هویتی کودکان استفاده می­شود. نتایج نشان می­دهند که اغلب کودکان با دیدن کارتون مرد عنکبوتی، تعارض نقشی ـ هویتی را تجربه می­کنند. این نتایج روشن می­کنند که کودکان در سطح اول سوادرسانه‌ای یعنی «فهم داستان» توانمند بوده و در سطح سوم یعنی «فهم زبان رسانه» مهارت نسبتاً خوبی دارند. از این­رو، با ارائه چهار نوع جایگزین منطقی می­توانند تعارض نقشی- هویتی‌شان را مدیریت کنند که عبارتند از: انجام حرکات مهیج اما ایمن، شبیه­سازی جنگ با همسالان، استفاده از پوشش مشابه­ و تغییر روایت.