هزینه رفاهی تورمی ناشی از حق‌الضرب در اقتصاد ایران

نویسندگان
doi
چکیده

پسازارائۀدیدگاه‌هایپولیوندرخصوصاهمیتونقشپولدربروزتورم،حقایقآشکارشدهبرایندیدگاهتاکیدمی‌کندکهتورمبیشترینارتباطنزدیکراباتغییراتدرعرضۀپولدارد. عبارتفوقامروزهموردتاکیدبسیاریازمکاتباقتصادکلاناست. ازاینرودراتخاذهرسیاستپولی،کاهشهزینههایرفاهیناشیازتورمبایدیکیازاهدافاساسیمقاماتپولیباشد،ولیدرعینحال،دولتهاازمحلقدرتانحصاریناشیازچاپپول،درآمدیرابدستمیآورندکهبدانحق‌الضربگفتهمیشود. دراینمقالهسعی شدهاستتاحق‌الضرب[1]وهزینۀرفاهی[2]ناشیازتورمدراقتصادایرانبطورهم‌زمانبااستفادهازالگوییازنوعالگویسیدراسکی[3](1967) کهدرآنترجیحاتبصورتتوابعیجداییپذیرازجریاناتخدماتبدستآمدهازمصرفکالاهایبی‌دوامودارائی‌هایپولیاست،برآوردگردد. دربعدکاربردیاینالگوبه یکسیستممعادلاتهمزمانغیرخطیتبدیلمیگرددکهتخمیناینالگومبتنیبرروشگشتاورهایتعمیم یافته(GMM)است. نتایجبدستآمدهنشانمیدهدکهاولاًحق‌الضربدرایراندارای یکمقدارمجانبیاستکهاز74/2 درصدGDPتجاوزنمیکندوثانیاًباافزایشتورمهزینهرفاهی ناشی ازآنافزایشمی یابد. دردورۀموردبررسیبیشترینمقدارحق‌الضربمربوطبهسال 1372 بودهومعادل 675/2 درصدGDPاستوبیشترینهزینۀرفاهیناشیازتورمنیزمربوطبهسال 1372 بودهومعادل 041/3 درصدGDPاست.