بررسی فقهی و حقوقی مسؤولیت پذیری هوش مصنوعی در صورت صدور حکم خطائی
نویسندگان
1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
3 استادیار فقه و مبان حقوق اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.
doi
10.71678/ijrj.2024.1105155چکیده
مسؤولیت مدنی و یا کیفری ناشی از خطای قاضی یکی از موضوعات مهم حقوقی است. چنانچه قاضی رسیدگی کننده به پرونده، در انشاء رای مرتکب خطا شود، باید نسبت به آن پاسخگو باشد و این موضوع در کتب فقهی و حقوقی مورد بررسی و مداقه قرار گرفت. اما مشکل در آنجاست، اگر رسیدگی کننده به پرونده هوش مصنوعی باشد و در صدور رای اشتباه کند، مسؤول چه کسی شناخته می¬شود. در نظامهای حقوقی، تعیین مسؤولیت مدنی و کیفری برای قضات (اعم از انسان یا ماشین) به منظور حفظ عدالت و تأمین حقوق افراد، یک ضرورت اجتنابناپذیر است. این مسؤولیت به معنای این است که اگر قاضی در عملکرد خود نسبت به قوانین و اصول حقوقی تخلفی مرتکب شود، باید پاسخگو باشد و خسارت وارده به ذینفعان را جبران کند. این پژوهش از نوع نظری بوده و با روش تحلیلی – توصیفی با استفاده از منابع فقهی و حقوقی نوشته¬شد. نوآوری این پژوهش بررسی مسؤولیت هوش مصنوعی رسیدگی کننده به پرونده قضایی است. نتیجه تحقیق نشان داد بیمه¬های جبران ضرر که برای هوش مصنوعی خودمختار در نظر گرفته خواهد شد، می¬توان جبران ضرر وارده را تقبل نمود.