خوانش روایت های تصویری: درآمدی بر زیبایی شناسی نلسون گودمن
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه رازی کرمانشاه
2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه رازی کرمانشاه،
doi
چکیده
هدف این پژوهش، مطالعه عوامل پیشبرنده و بازدارندهی روایت در تصاویر به صورت ساختاری است. در مطالعات میانرشتهای در حوزهی روایتشناسی، آثار مصوّر همچون روایتهای زبانی قابلیّت روایتپردازی دارند. تصویر با ابزارهای ویژه (رنگ، خطوط، اشکال، ژرفنمایی و غیره) فضایی مناسب ولی متفاوت برای روایت پردازی ایجاد میکند. نلسون گودمن از جمله فیلسوفانی است که آراء وی در زیباییشناسی به بسط حوزهی روایتشناسی انجامیده است. گودمن با تکیه بر ویژگی های ساختاری در آثار مصوّر و مطالعه ی عنصر زمان و رابطهی میان «ترتیب وقوع» و «ترتیب روایتکردن» رویدادها، روایتهای تصویری را به چهار گروه عمده تقسیم میکند: 1) «آنی بیزمان»، بازنمایی رویدادی واحد در لحظهای واحد؛ 2) «زماندار خطّی»، نمایش سلسلهای از رویدادها در رابطهای جهتدار؛ 3) «زماندار تابخورده»، بازنمایی رویدادهای «دورهای» با ساختاری «تابخورده»؛ 4) «غیرزمانی/ضدّزمانی»، بازنمایی رویدادهای «جاودانه» و «نمادین». در نظریه ی او، دو ترتیب یاد شده لزوماً ساختاری روایت محور را تشکیل نمیدهند و گاهی به جای روایت داستان، یک «توصیف»، «مطالعه»، یا «سمفونی» خلق میشود. در این مقاله نخست به تبیین زیبایی شناسی گودمن و ارزیابی جایگاه ارزشمند نظریه ی او در خوانش روایت های تصویری برای نخستین بار در ایران خواهیم پرداخت. نویسندگان مقاله تلاش کرده اند با ارائه ی تحلیل نقاشی های مورد بحث گودمن از یک سو، و سه نقاشی از علی اکبر صادقی و یک نقاشی از محمّد فراهانی از سوی دیگر، عوامل پیشبرنده و بازدارندهی روایت در تصاویر را به صورت ساختاری مورد مطالعه قرار دهند و شیوه ی بکارگیری مفاهیم و دسته بندی های نظریه ی زیبایی شاسی گودمن را مدلسازی کنند.
