عوامل مؤثر بر تأمین مالی بهینه مخارج دولت در اقتصاد ایران

نویسندگان
doi
چکیده

طبقه بندی JEL: مالیات و حق الضرب پول به عنوان دو منبع درآمدی عمده برای تأمین مالی مخارج دولت می‌باشند. بهره‌گیری همزمان دولت از این دو منبع درآمدی سبب می‌شود تا دولت‌ها بتوانند به طور بهینه مخارج خود را تأمین مالی سازند. از طرفی انتخاب دولت بین مالیات و حق الضرب پول برای تأمین مالی مخارج خود تحت تأثیر دو عامل بنیادی به نام‌های استقلال بانک مرکزی و جهت گیری سیاسی دولت‌ها قرار می‌گیرد. در این تحقیق اثر استقلال بانک مرکزی بر الگوی تأمین مالی بهینه مخارج دولت در فصل سوم 1368 الی فصل دوم 1387 برای سه دولت سازندگی، اصلاحات و عدالت محور به طور مجزا مورد تحلیل قرار گرفته است، همچنین در این تحقیق با مقایسه سه دولت مذکور، اثر جهت گیری سیاسی دولت‌ها در جهت کاهش یا افزایش نرخ تورم مورد بررسی قرار می‌گیرد. الگو به روش خود توضیح با وقفه‌های گسترده (ARDL) برآورد شده است. نتایج حاصل از برآورد الگو حاکی از اثر مثبت و معنادار میان مالیات و حق الضرب پول در سه دولت سازندگی، اصلاحات و عدالت محور می‌باشد. به گونه ای که در سه دولت، دولت‌ها با به کارگیری همزمان مالیات و حق الضرب پول توانسته اند مخارج خود را به طور بهینه تأمین مالی سازند. بر اساس نتایج به دست آمده نیز انتخاب سه دولت سازندگی، اصلاحات و عدالت محور بین مالیات و حق الضرب پول جهت تأمین مالی مخارج خود به ترتیب در جهت افزایش، کاهش و افزایش اتکاء بر حق الضرب پول بوده است. بعلاوهبر اساس نتایج حاصل شده جهت گیری سیاسیدولت سازندگی، اصلاحات و عدالت محور به ترتیب در جهت افزایش، کاهش و افزایش نرخ تورم پیش برده شده است