قتل یا سقط جنین؛ تمایزها در ترتّب احکامِ متناسب با مسئولیت کیفری
نویسندگان
1 استادیار گروه فلسفه و کلام، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (علیه السلام)، قم، ایران.
2 دانش آموخته گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشگاه آیت الله حائری، میبد، ایران.
doi
10.71678/ijrj.2025.1201865چکیده
برخی احکام در شرع مقدس و فتاوی فقها، منوط بر تحقق عنوان خاصی میباشد. «قتل»، یکی از این موارد بوده که احکام مختلفی در صورت تحقق آن صادق خواهد بود. تطبیق این واژه در برخی صورتها قطعی نمیباشد. از بین بردن «جنین»، یکی از این موضوعات بوده که صدق «قتل» یا «سقط» بر آن، میتواند احکام متفاوتی را به دنبال داشته باشد. در منابع روایی و نیز متون فقهی از واژگان قتل و سقط برای بیان احکام از بین بردن جنین استفاده شده است. در صورت صدق عنوان قتل، احکام فقهی از جمله منع ارثبردن قاتل عمد و غیر عمد حسب مورد از تمام اموال جنین یا از دیه و نیز احکام حقوق موضوعه از جمله احکام مقرر در مواد 47، 157، 612، 616 و 636 قانون مجازات اسلامی صادق خواهد بود و در صورتی که سقط تلقی شود از موضوع احکام مذکور خارج میباشد. با بررسی متون روایی و فقهی میتوان عنوان قتل را در صورت از بین بردن جنینی که روح در او حلول کرده، صادق دانست و در غیر این صورت، عنوان سقط محقق میگردد. با این حکم تفصیلی، جمع میان متون روایی و فتاوی مختلف نیز صورت میپذیرد. این نوشتار به صورت کتابخانهای و با مطالعه کتب به بررسی این موضوع پرداخته است.