فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده قواعد فقهی تاثیر زیادی در تطبیق ثابتات مسایل فقهی­حقوقی با تغییرات مسائل جامعه را دارد؛ البته در مواردی که راه برای تغییرات باشد، به­خلاف مباحثی از قبیل دیه و ارث که در نگاه اول به نظر می­آید خلاف قاعده عدالت است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی در­صدد بازخوانی قاعده عدالت و راهکار رفع تعارض بین آنها است و به این نتیجه رسیده است که اولا قاعده عدالت به معنای  قرار دادن هر چیزی در جای مناسب خود که از آن به عدالت تشریعی در مقام جعل یاد می­شود و مربوط به افعال الهی است که از هر­گونه حکم ناعادلانه به لحاظ جنسیت پیراسته است و با این برداشت با قاعده عدل انصاف متفاوت است، ثانیا قاعده عدل و انصاف جهت اختلافات مالی است که قابلیت سرایت به موارد دیگر را دارد به خلاف قاعده عدالت. ثالثا هیچ تعارضی بین قاعده عدالت و دیدگاه فقه امامیه و قوانین نیست.