پیش بینی تغییرات کاربری اراضی و اثرات آن بر منابع آب با رویکرد محاسبه ضریب تعدیل - مطالعه موردی: دشت لنجانات
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت محیط زیست، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران
2 دانشیار دانشکده محیط زیست، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران
3 دانشیار دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران
4 دانشیار دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران
5 استادیار دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
10.22131/sepehr.2021.244456چکیده
برخی ازعوامل طبیعی، اجتماعی و اقتصادی مانند تغییرات کاربری اراضی، رشد جمعیت وتغییر اقلیم در مقیاسهای خرد و کلان، بر سیستمهای منابع آب اثرات منفی وارد میکنند که بررسی همهجانبه و همزمان آنها از اهمیت ویژه برخوردار است. در این پژوهش، تعیین تغییرات کاربری اراضی دورههای مختلف زمانی در دشت لنجانات با کاربرد تصاویر ماهوارهای لندست و سپس ایجاد نقشههای کاربری اراضی و آشکارسازی تغییرات آن با استفاده از نرمافزار ENVI برای پنج گروه مختلف کاربری انجام شد. برای ارزیابی صحت طبقهبندی از ضریب کاپا و نیز صحت کلی و برای پیشبینی تغییر کاربری اراضی در آینده (سال 2035) از نرمافزار IDRISI kilimanjaro بهره گرفته شد.همچنین ضریب تعدیل از تقسیم ضریب رواناب کاربری در دوره پیشبینی بر ضریب رواناب درصد تغییرات کاربری در گذشته، محاسبه شد. نتایج حاصل از پیشبینی کاربری زمین در دشت مذکور، نشان میدهد که در دوره زمانی 2015 تا 2035، کاربری مناطق انسان ساخت از 7202هکتار به 9122هکتار روند افزایشی دارد. کاربری کشاورزی در منطقه در سال 2035 به 16638هکتار میرسد که در مقایسه با مقدار مشابه در سال 2015 کاهش خواهد یافت. در همین زمان، سهم پهنههای آبی به 175هکتار و حدود 25درصد کاهش خواهد رسید. ضریب تعدیل در منطقه مورد مطالعه با توجه به تغییرات کاربری سال 2035 نسبت به سال 1990، معادل 1.051 تعیین شد که دانستن تغییرات کاربری اراضی و این ضریب در مطالعات مربوط به مدیریت منابع آب منطقه، مورد استفاده خواهد بود.