کارآمدی قاعده نفی سبیل در قانون اساسی از دیدگاه امام خمینی (ره)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم اجتماعی و فرهنگی، دانشگاه جامع امام حسین(ع) تهران ، ایران.

2 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی ،بروجرد ، ایران.

3 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی ،بروجرد ، ایران.

doi
10.71678/ijrj.2025.967795
چکیده

قانون اساسی مجموعه ای از قواعدحقوقی برتری است که سازماندهی قوای عمومی، وضعیت حقوقی حکومت‌کنندگان و روابط آنها با مردم و همچنین حدود روابط بین کشور و دیگر ملل را تعیین می‌کند. طبق قاعده عقلایی هیچ کشوری سلطه بیگانگان را بر نمی‌تابد . از کارآمدترین قواعد قاعده نفی­سبیل است که تأثیر شگرفی بر نظام حقوقی ایران و قانون اساسی دارد .این قاعده اصول حاکم بر روابط مسلمین با کفار در عرصه‌ی بین الملل را تبیین می­کند . لذا قوانین باید به گونه­ای وضع­شود که کفار بر مسلمانان تسلط نداشته­باشند . امام خمینی (ره) کارآمدی این قاعده در تمامی روابط بین­الملل ایران را واجب می‌دانستند. از آن­جا که قانون اساسی ایران مولود اندیشه امام خمینی(ره) و تبلور عینی نگرش سیاسی و فقهی ایشان است سزاوار است که این قاعده در اندیشه امام خمینی (ره) و قانون اساسی بررسی شود تا در دو عرصه عملی و تئوری تأثیر این قاعده بنیادین مبرهن گردد. . ایشان با توجه به این قاعده ،روابط بین‌الملل ایران با دیگر کشورها ، با توجه به اسلامی بودن وکشورهای دارای سیاست استعمارگرانه قائل به تفصیل شده اند.