فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اصل مسلم حقوقی جبران زیان به‌وسیله عامل آن‌که ضامن امنیت و عدالت اجتماعی است، موردقبول تمام جوامع بشري است و دین مبین اسلام نیز که رعایت قسط و عدل را در برنامه همبستگی خود جای‌داده و به اجراي عدالت توجه ویژه نموده، آن را سرلوحه کار خود قرار داده و این اصل را نادیده نگرفته است. بنابراین با انطباق موازین قانونی بر فقه اسلامی، در مورد جبران تمامی انواع زیان‌های ناشی از جرائم و تخلفات باید به چاره‌سازی پرداخت. همچنین عدم‌النفع یا منافع ممکن الحصولی که در اثر جرم مدعی خصوصی از آن محروم گردیده، «ضرر» تلقی و بنابراین قواعد کلی در خصوص جبران ضرر، آن را در برگرفته و این نوع ضرر هم چون ضررهاي دیگر قابل جبران و مطالبه می‌باشد و در همه این موارد نیز ملاحظه گردید که نه‌تنها جبران ضررهاي مادي، خسارات زائد بر دیه، زیان‌های معنوي و عدم‌النفع مغایرت و مخالفتی با مقررات شرعی و قانونی ندارد، بلکه نصوص شرعی و قانونی با صراحت کامل جبران آن‌ها را مشروع دانسته و حتی برخی از فقها معاصر نیز به جواز مطالبه این نوع زیان‌ها فتوا داده و هرگونه تردیدي را از بین برده‌اند.