فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل مفهومی ایثار بر اساس منابع اسلامی صورت گرفته است. برای تحقق این هدف ابتدا واژه‌های مرتبط با «ایثار» در کلام عربی احصا و سپس نمونه‌گیری در منابع اسلامی صورت گرفت و بر اساس اصل اشباع به 5198 عبارت منتهی شد. داده‌ها در سه مرحله غربال شد. در مرحله‌ی اول داده‌های تکراری، در مرحله‌ی دوم داده‌های منابع ضعیف و در مرحله‌ی سوم داده‌هایی نامرتبط با معنای موضوع پژوهش حذف شده و نتیجه به 53 داده رسید. برای پردازش داده‌ها از روش کیفی و رویکرد تحلیل مضمون استفاده شد. ابتدا در مرحله‌ی کدگذاری داده‌ها به 67 کد معنادار افزایش یافت و سپس در مرحله‌ی شناسایی مضامین به 3 مضمون سازمان‌دهنده و 13 مضمون پایه منتهی شد. یافته‌ی پژوهش، مضمون فراگیر «ایثار» با مضمون سازمان‌دهنده‌ی «فاعل ایثار» (ایثارگر) شامل مضامین پایه اختیار، کرامت، ایمان ایثارگر، زهد، تهذیب، نیت رضای خداوند، نیازمندی ایثارگر و مضمون سازمان‌دهنده‌ی «مخاطب ایثار» شامل مضامین پایه‌ی ایمان مخاطب، تحت ذمه مسلمین، نیازمندی مخاطب و مضمون سازمان‌دهنده‌ی «موضوع ایثار» شامل مضامین پایه پایه دنیوی، مملوک ایثارگر، اکثر دارای ایثارگر بود.