اثربخشی رهیافت مدرسه ‌مزرعه با تأکید برتولید محصولات سالم (موردمطالعه: گوجه‌فرنگی‌کاران بخش کاکی)

نویسندگان
doi
چکیده

مدرسه مزرعه، رهیافتی مؤثر برای افزایش ظرفیت کشاورزان در به کارگیری فناوری های جدید در مزرعه است که می تواند موجب بهبود امنیت و سلامت غذایی شود. در استان بوشهر این رهیافت از سال 1387 اجرا شده است. سنجش اثربخشی این مدارس می تواند در جهت توسعه ی کمّی و کیفی آن مؤثر بوده و نتایج کاربردی مفیدی را فراهم آورد. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی این رهیافت بوده که با محوریت تولید محصولات سالم در بین گوجه فرنگی کاران بخش کاکی اجرا شده است. در این پژوهش از الگوی کرک پاتریک به شیوه توصیفی- تحلیلی و به‌صورت پیمایش در بین تمامی گوجه فرنگی کاران شرکت کننده در برنامه مدرسه مزرعه (80 نفر) استفاده شد. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ای بود که روایی آن به تأیید پانل متخصصان دانشگاهی و کارشناسان جهاد کشاورزی رسید. پایایی پرسشنامه نیز با انجام یک مطالعه ی راهنما و محاسبه ی ضریب آلفای کرونباخ 72/0 تا 86/0 برای ابعاد مختلف الگوی کریک پاتریک مورد تأیید قرار گرفت. یافته های تحقیق نشان داد که وضعیت ابعاد چهارگانه الگوی کریک پاتریک شامل واکنش، یادگیری، مهارت و نتایج در سطح مطلوبی قرار دارند. علاوه بر آن، نتایج تحلیل رگرسیون خطی چندگانه نشان داد پراهمیت‌ترین متغیرهای تأثیرگذار در بُعد یادگیری شامل سطح زیر کشت، میزان اراضی و تولید بودند که 38% از واریانس متغیر وابسته (یادگیری) را تبیین نمودند. این در حالی است که در خصوص بُعد مهارت، این متغیرها شامل تحصیلات، سابقه کشاورزی و تولید بودند که تبیین 31% از واریانس مهارت را بر عهده داشتند. درنهایت پیشنهادهایی در راستای بهبود اثربخشی رهیافت مدرسه مزرعه ارائه شده است.