فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از عقود معین مهمی که در قانون مدنی ایران و همچنین در فقه مورد بحث و تبادل نظر حقوقدانان و فقها قرار گرفته است عقد وکالت می باشد.در فقه، به ید امانی و ضمان ناشی از تعدی و تفریط و تعهد وکیل در رعایت امانت و مصلحت موکل و وضعیت قراردادهای خارج از حدود اختیارات وکیل، پرداخته شده است. اما درباره دیگر تعهدات طرفین و مسئولیت قراردادی ناشی از نقض تعهدات و یا تأخیر در انجام تعهدات مطالب چندانی نیست. در حالی که در قرارداد وکالت،نقض هر یک از تعهدات، مسئولیت ناشی از فعل شخصی و مسئولیت ناشی از فعل غیر را در مقابل طرفین محقق می سازد. پس اگر در حفظ اموال موکل، مصلحت را رعایت کند و از محدوده اجازه او خارج نشود در مقابل نقص یا خسارت های وارده، ضامن نیست. پس اگر وکیل عمل مورد وکالت را انجام بدهد، عمل او صحیح و نافذ است.سؤالی که دراینجا مطرح می شود این است که آیا درصورت تعدی وتفریط، می توان شرط عدم ضمانت،در قرارداد وکالت برای وکیل، تصور نمود یا خیر؟ روش این نوشتار بصورت تحلیلی وتوصیفی است وخواهیم گفت؛ که هرگاه مال متصرف شده توسط وکیل، برای مدتی از حدود اذن خارج گردد ولی مجدد به حالت اول برگردد و در حدود اذن به تصرف خود ادامه دهد، وضعیت حقوقی ید متصرف در مقطع اخیر؛ بصورت امانی است که در فرض تلف سماوی، بدون تقصیر، مسئولیتی به عهده متصرف یا وکیل نیست.