عوامل مؤثر بر قدرت بازاری بانکها در بازارهای مالی

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد، گروه مدیریت ، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.30495/jae.2023.71160.1462
چکیده

براساس ادبیات نظری، بازارهای سرمایه و بانک‌ها در تأمین مالی سرمایه‌گذاری‌ها، جایگزین یکدیگر و در نتیجه رقابتی هستند؛ یعنی توسعه یکی از آنها بر دیگری تأثیر منفی دارد. بنابراین این سؤال مطرح می‌شود که چرا بانک‌ها و بازارهای مالی در بازارهای مالی توسعه ‌یافته، هم‌زیستی دارند و سرمایه‌گذاران همچنان بر تأمین مالی از بانک‌ها تکیه می‌کنند. بر این اساس هدف از این تحقیق بررسی عوامل مؤثر بر قدرت بازاری بانک‌ها در بازارهای مالی است. بدین منظور از اطلاعات ترازنامه بانک‌های پذیرفته ‌شده در بورس اوراق بهادار برای دوره زمانی 1385-1399 و روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) استفاده ‌شده است. به‌منظور برآورد مدل، آزمون‌های پایایی و هم‌جمعی انجام شد. همچنین شاخص لرنر برای ارزیابی قدرت بازاری بانک‌ها و شاخص آمیهود برای بررسی میزان نقد شوندگی بازار سهام استفاده ‌شده است. طبق نتایج به ‌دست ‌آمده، تأثیر متغیرهای عدم نقدشوندگی و تأمین اعتبار داخلی توسط بخش خصوصی بر قدرت بازار بانک‌ها منفی و معنادار به ‌دست ‌آمده است. تأثیر متغیرهای کفایت سرمایه، اندازه بانک و اهرم مالی نیز بر قدرت بازار بانک‌ها مثبت و معنادار به ‌دست ‌آمده است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش نقدشوندگی بازارهای مالی نظیر بازار سهام، دسترسی بهتری به منابع درآمدی متنوع بانک‌ها فراهم می‌آید و ضمن تقویت فعالیت بانک‌ها، بر قدرت بازاری آنها نیز افزوده می‌شود.