مسئولیت کیفری ناشی از اختلالات¬ روانی پس از زایمان در حقوق ایران
نویسندگان
doi
10.82322/jwsf.2025.1183393چکیده
مقدمه: اختلالات روحی و روانی پس از زایمان در زنان، از جمله افسردگی، اضطراب و روانپریشی، به دلیل تأثیر بالقوه آنها بر رفتار مادر، مورد توجه در هر دو حوزه پزشکی و حقوق بوده است. در برخی موارد این اختلالات میتواند منجر به اعمال مجرمانه شود و سوالات پیچیدهای را در مورد مسئولیت آنان مطرح کند. با این حال، در حقوق ایران، مسئولیت کیفری ناشی از این اختلالات دچار ابهام و خلأ قانونی بوده و مورد تصریح قانونگذار قرار نگرفته است. روش: مقاله حاضر به روش تحلیلی-توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانهای و اسناد قانونی، به بررسی تلاقی شرایط سلامت روان پس از زایمان و مسئولیت کیفری ناشی از اختلالات و تغییرات روانی ناشی از زایمان پرداخته و درصدد تبیین ماهیت حقوقی اختلالات پس از زایمان در چارچوب قوانین کیفری موجود تحت عنوان دو مبحث جنون و اجبار روانی درونی است. یافتهها: بررسیها نشان داد که اختلالات روانی پس از زایمان میتواند در چارچوب مفاهیم حقوقی «جنون» و «اجبار روانی درونی» در نظام کیفری ایران مورد تحلیل قرار گیرد، اما به دلیل عدم تصریح قانونی، رویه قضایی با ابهام و عدم یکنواختی در مواجهه با این موارد روبهرو است. نتیجهگیری: پژوهش حاضر بر ضرورت حمایت از پاسخهای عدالتمحور و در عین حال توجه به واقعیتهای اجتماعی-روانی که مادران آسیبپذیر با آن مواجه هستند، تأکید مینماید و پیشنهاد میکند که قانونگذار با وضع مقررات روشنتر، خلأهای موجود در این حوزه را مرتفع سازد.
