مروری بر رفتار مصرف‌کنندگان در عصر تکنولوژی از نگاه اقتصاد رفتاری

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران (نویسنده مسئول).

2 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

doi
10.30495/jae.2023.74964.1499
چکیده

اقتصاد رفتاری به‌ عنوان یکی از شاخه‌های نسبتاً جدید در علم اقتصاد با هدف ارتقای دانش اقتصادی و نزدیک ‌کردن مدل‌های اقتصادی با واقعیت‌های بیرونی شکل ‌گرفته و نشان داده است که تصمیمات افراد اغلب در معرض جهت‌گیری‌های سیستماتیک بوده و به ‌شدت به مفاهیم تصمیم‌گیری وابسته می‌باشد و بسیاری از مدل‌ها و رویکردهای تحقیقاتی در حوزة رفتار مصرفی از تئوری‌های تصمیم‌گیری و حل مسئله استخراج می‌گردند. براساس نظریه مصرف دوزنبری، تصمیمات مصرفی افراد نه‌ تنها تحت ‌تأثیر الگوی مصرف گذشته خود قرار دارد؛ بلکه از الگوی رفتاری مصرف افراد جامعه نیز تأثیر می‌پذیرد. از این‌رو به علت چالش ‌برانگیز شدن مباحث اقتصاد رفتاری و رفتار مصرف‌کننده، در این مقاله با مروری بر آخرین و معتبرترین تحقیقات انجام شده در سطح دنیا، کاربرد اقتصاد رفتاری در تحلیل رفتار مصرف‌کنندگان با رویکردی جدید تشریح شده است. برای این منظور، مهم‌ترین مسائل تأثیرگذار در رفتار مصرفی مصرف‌کنندگان در دنیای پیشرفته امروزی، شامل هوش مصنوعی، شبکه‌های اجتماعی، وابستگی فزاینده به استفاده از کارت‌های اعتباری، مصرف روزافزون پلاستیک و بازیافت زباله‌های الکترونیکی و موارد مشابه دیگر مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. نتیجه‌گیری مطالعات مذکور نشان از اهمیت سیاست‌گذاری‌های بلندمدت دولت‌ها، تأکید بر اهمیت حفظ محیط‌زیست، برنامه‌ریزی و آموزش‌های اختصاصی برای اقشار مختلف جامعه و موارد مشابه دیگر دارد