بانکداری فراساحلی: مرور ادبیات نظری و ارایه پیشنهاداتی برای ایران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

3 دانشجوی دکترای مالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

doi
چکیده

بانکداری فراساحلی یکی از روشهای بانکداری در جهان است که با استفاده از عملیات غیرمستقیم بانکی، خدمات بانکی و مالی در اختیار افراد و شرکت‌ها قرار می‌دهد. بانک‌ها در مناطق جغرافیای خاص مانند لوکزامبورگ، کیمن و لبوان به منظور ارایه خدمت به غیرمقیمان با مقررات سهل‌گیرانه، فراساحلی نامیده می‌شوند. بسته به نیازهای مشتریان، طیفی از خدمات در بانک فراساحلی قابل ارایه خواهد بود که مهمترین آنها شامل موارد ذیل است: افتتاح حساب، ارسال حواله، اعتبار اسنادی، یوزانس، صدور ضمانت‌نامه، ریفاینانس و سایر خدمات بانکداری. در این مقاله تلاش شده است ضمن مرور ادبیات حاکم بر بانکداری فراساحلی، مدل مطلوب این نوع بانکداری به منظور ایجاد یک منطقه هاب بانکی و مالی در ایران پیشنهاد شود. مشابه کشورهایی مانند چین، مالزی و انگلیس که دو نوع عملیات بانکی داخلی و خارجی را از یکدیگر تفکیک نموده‌اند، توسعه این ابزار نیز می‌تواند هزینه و ریسک تجارت و سرمایه‌گذاری را کاهش داده و تجار و سرمایه‌گذاران خارجی (به ویژه از کشورهای منطقه) را درگیر زیرساخت‌های بانکی و مالی ایران نماید. شرایط تحریمی ایران نیز به اهمیت و ضرورت توسعه این مدل بانکداری افزوده است، چرا که مزیت مهم این نوع بانکداری، عدم نیاز به همکاری یک بانک یا نهاد مالی خارجی با آن است؛ چرا که بانک فراساحلی بطور مستقیم و با دسترسی از راه‌دور به اشخاص و شرکت‌های خارجی سرویس بانکی بین‌المللی ارایه می‌کند و نیازی به حضور شخص یا شرکت خارجی در ایران نیست. بنابراین، این نوع بانکداری در شرایط تحریمی نیز امکان ارایه حداقلی از سرویس‌های بانکداری بین‌المللی را دارد.