بیانِ نمادین عناصر اسطوره ای در ذهنیات نظامی گنجه ای و خواجوی کرمانی با تکیه بر« مثنوی های غنایی هفت پیکر و همای و همایون »
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
اين مقاله با عنوان « بیانِ نمادینِ عناصر اسطورهای در ذهنیّات نظامی گنجه ا ی و خواجوی کرمانی با تکیه بر منظومه های غنایی، هفت پیکر و همای و همایون » به موضوع وضعیت ساختاری اسطوره در دو مثنوی می پردازد. با بررسی و تحلیل بیانِ نمادین، در ذهنیّات هر دو شاعر محتوایی مشترک از ویژگی های اسطوره در نوع غنایی را می توان مشاهده کرد. با پیدایش زبان شعر و تکامل آن، شاعران به گونه ای سنجیده ، احساسات درونی خود را به وسیلۀ شعر غنایی بروز داده اند. نظامی گنجه ای و خواجوی کرمانی از نام آورترین شاعران غنایی گوی ادب فارسی هستند؛ منظومه پردازی عاشقانۀ آنان در عین سادگی کلام، لحنی زیبا با بیانی استادانه و فاخر، گیرایی و جاذبۀ فراوان دارد. خواجو همچون نظامی گنجه ای در آفرینش منظومۀ غنایی با پیام های فاخر و استعاره های زیبا و تابلوهای عالی از صحنه های شگفت آور احساسی ـ عاطفی، به همراه تلفیقی از اسطوره به آثار خود جلوه ای خاص بخشیده است. در این مقاله به بیانِ ویژگی های نمادین دو شاعر بر اساس شواهد شعری در دو مثنوی با روش تحلیلی ـ قیاسی پرداخته شده است . هدف در ابتدا تحلیل دو مثنوی از نظامی و خواجو برای یافتن معانی آشکار و پنهان آن و در مرحلۀ بعد با یافتن بین مایه هایی مشترک از اسطوره که با همۀ تصوّرهای ما از منظومه های غنایی با وجود نمادهای اسطوره ای و نمادین به هم می ریزد. ربط دادن این عناصر در رویکرد شناخت معانی کلی آثار غنایی می تواند به شناسایی محتوای موجود در این منظومه های غنایی، کمک نماید.
