ارزیابی و سنجش میزان اثرگذاری استفاده از فضای مجازی بر شاخص های معنای مکان در فضاهای شهری
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
doi
10.22131/sepehr.2021.242858چکیده
مفهوم مکان همواره در حوزههای روانشناسی، جامعهشناسی، شهرسازی و جغرافیای انسانی مورد توجه قرارگرفته است.در واقع مکان بعنوان بخشی از فضای جغرافیاییاست که از سوی فردی یا چیزی اشغال شده و در آن ارزشهای حس شده تجلی مییابند. بطورقطع جوامع انسانی، بدون برنامهریزی و در اختیار نهادن امکانات غنی و تعریف شدهی متناسب با نیازها، ارزشها و مقتضیات زمان، نمیتوانند در تعیین هویت انسانها کارکردی مناسب ایفا نمایند. لذا با توجه به تحولات عظیم و همه جانبهی عصر اطلاعات و ضرورت هماهنگی با این حرکت جهانی، تحقیقات در زمینه بررسی و شناخت اثرات فضای مجازی بر نحوه ادراک، دلبستگی و تعلق مردم به مکان از اهمیت ویژهای برخوردار است. پژوهش حاضربر ایناعتقاد استکه کاربران فضای مجازیبراساس میزان استفاده، با اثرات مختلفیدر ارتباطبادرکفضا، مکان وابعادمختلفآن مواجه میشوند. در نتیجه با حضور در فضای شهری، معنای آنرا به صورت متفاوت درک میکنند. هدفپژوهش، ارزیابی تأثیر میزان استفاده از فضای مجازی بر مؤلفههای تدوینشده معنای مکان شامل مؤلفه کالبدی، فردی، اجتماعی و عملکردی و شاخصهای تعریفکننده آنها در فضاهایشهری میباشد. بدین منظور دو فضایشهری سنتی (میدان امام) و مدرن (سیتی سنتر) شهر اصفهان باجامعه آماریمراجعین به آنها مورد مطالعه قرار گرفتهاند. برای برآورد نمونه آماریبااستفادهازفرمول کوکران تعداد 379 پرسشنامه با روش نمونهگیریتصادفی ساده تکمیل گردید. روش پژوهش همبستگی بوده و از آزمونهای آماری کولموگراف اسمیرنف، رگرسیون و همبستگی پیرسون برای تعیین رابطه، شدت و جهت رابطه میان متغیرهای مستقل و وابسته استفاده شده است. نتایج نشان میدهد، در اثر میزان استفاده افراد از فضای مجازی، درک آنها از معنای مکان با حضور در فضای شهری افزایش مییابد که دراین رابطه ضمن بررسی اثر افزایشی بر مؤلفههای چهارگانه، میزان همبستگی و تأثیرپذیری شاخصهای مؤلفههای معنای مکان از میزان استفاده فضای مجازی در دو فضای شهری استخراج و مورد تحلیل قرار گرفتهاند.
