نقش واسطه‌ای آگاهی فراشناختی در رابطه بین اثربخشی مدرسه و خوش‌بینی تحصیلی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 کارشناسی گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور اسدآباد، همدان، ایران.

3 کارشناس ارشد گروه روانشناسی عمومی، دانشگاه پیام نور اسلامشهر، تهران، ایران

4 کارشناس ارشد گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

5 کارشناس ارشد گروه روانشناسی عمومی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.30495/jcdepr.2023.709613
چکیده

هدف پژوهش تعیین نقش واسطه‌ای آگاهی فراشناختی در رابطه بین اثربخشی مدرسه و خوش‌بینی تحصیلی دانش‌آموزان بود. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه یازدهم دوره دوم متوسطه منطقه یک شهر زنجان در سال تحصیلی 1402-1401 به تعداد 5600 نفر بودند که از بین آنها به روش نمونه گیری در دسترس و بر اساس جدول مورگان و بعد از مشورت با اساتید دانشگاهی تعداد 300 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار پژوهش برای جمع آوری داده‌ها سه پرسشنامه اثربخشی مدرسه هوی (2009)، خوش بینی تحصیلی تچانن- موران (2013) و خودآگاهی فراشناختی مختاری و ریچارد (2002) بود. برای تحلیل داده‌ها از مدل‌های ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی استفاده گردید. نتایج تحلیل‌ها نشان داد که اثرات مستقیم اثربخشی مدرسه بر خوش بینی تحصیلی (96/4t=، 000/۰p=) و خودآگاهی فراشناختی (38/4t=، 02/۰p=) ، و آگاهی فراشناختی بر خوش بینی تحصیلی (96/9t=، 000/۰p=) معنادار بود. همچنین اثر غیرمستقیم اثربخشی مدرسه بر خو ش بینی تحصیلی با میانجیگری خودآگاهی فراشناختی نیز معنادار بود (37/9t=، 001/۰p=). در نهایت، مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار است. بنا بر یافته‌های پژوهش، اثربخشی مدرسه یکی از متغیرهای مهم و تأثیرگذار در تبیین خوش بینی تحصیلی دانش‌آموزان است که این اثر را به صورت مستقیم و غیرمستقیم از طریق بهبود آگاهی فراشناختی صورت می‌دهد.