معناشناسی واژة ذکر در قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه ایلام

2 کارشناس ارشد علوم قرآن وحدیث

doi
چکیده

این پژوهش می‌کوشد با روش اسنادی ـ کتابخانه‌ای و پیمایش مراحل سه‌گانة توصیف، تحلیل و تبیین، واژة ذکر را در قرآن کریم مورد واکاوی قرار دهد. در این مقاله ضمن بازشناسی معنای لغوی و اصطلاحی ذکر، دیدگاه مفسران با رویکرد تاریخی دربارة معانی اصطلاحی و تنصیصی ذکر، ارتباط مفهومی‌ِ آن با واژه‌های هم‌نشین و جانشین مانند قرآن، صلای، تقوا و...، و معانی‌ِ برآمده از ارتباط سازمان‌یافتة آن‌ها مورد تحلیل قرار گرفته است. سپس با استفاده از قاعدة سیاق و دقت در مقتضای آیات قرآن کریم، چگونگی کاربرد ذکر در سرتاسر آیات قرآن کریم تبیین گردیده است. یکی از نتایج مهم بررسی‌ِ توصیفی، آشکار شدن پیوند معنایی‌ِ عمیق‌ِ ذکر با سایر واژه‌های هم‌حوزه در قرآن است.