تحلیل معناشناختی «توجه به علم خدا و آثار آن در رفتار انسان» از دیدگاه آیات و روایات

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی

2 استادیار دانشگاه قرآن و حدیث

doi
چکیده

از دیدگاه آیات و روایات، «توجه انسان به علم خدا» آثاری مبارک برای او دارد. در میان این آثار، تأثیرات اخلاقی این موضوع چشمگیرتر به نظر می‌رسد. «توجه به علم خدا»، هم سبب «پرهیز از رذایل» است و هم «آراستگی به فضایل». مقصود از «پرهیز از رذایل»، ترک «گناه، ظلم، هواپرستی و مانند آن» است. تعدادی از مصادیق جزئی‌تر این موضوع در آیات و روایات نام برده شده است؛ مانند: پرهیز از بخل، بدگویی، تهمت، خیانت، خودستایی و ریا. با بررسی آیات و روایات، رابطة میان کلیدواژه‌های این حوزة معنایی، قرار داشتن همة آن‌ها در خویشتن‌داری انسان از گناهان و رذایل است. میان این حوزة معنایی و برخی دیگر از حوزه‌های معنایی، رابطه‌ای نزدیک وجود دارد؛ مانند رابطة «آثار توجه به علم خدا» و «آثار ذکر الله» که عموم و خصوص من وجه است.