نقد نظام کیفردهی قضایی ایران از منظر ارزیابی قضایی میزان شدّت جرم و راهکارهای مواجهه با آن
نویسندگان
1 گروه حقوق، واحدچالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
2 گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
3 گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
doi
10.71654/jcld.2025.1221516چکیده
اصل تناسب میان شدّت جرم و شدّت مجازات اقتضا دارد که علاوه بر مرحلهی کیفرگذاری تقنینی در مرحلهی کیفردهی قضایی نیز مجازات تعیین شده توسّط مقام قضایی متناسب با شدّت جرم ارتکابی باشد. مقام قضایی جهت رعایت این اصل ناگزیر به ارزیابی شدّت جرم در هر مورد خاص است تا بر اساس آن بتواند مجازات متناسب را اعمال نماید. در نظام کیفردهی قضایی ایران فقدان اصول جامع جهت ارزیابی قضایی شدّت جرم منجر به شکل گیری رویّههای قضایی غیر منسجمی در این خصوص گردیده که اتّفاقی شدن عدالت را در پی دارد. از این رو رویّهسازی اصولی ارزیابی قضایی شدّت جرم جهت پیشگیری از تشتّت در کیفردهی قضایی ضروری به نظر میرسد. اگرچه قانونگذار در مادّهی (18) قانون مجازات اسلامی مصوّب 1392 با تبیین برخی از شاخصهای ارزیابی قضایی میزان شدّت جرم درصدد ارائه طریق پیش روی قضات بوده است، همچنان نظام کیفردهی قضایی ایران در این خصوص با چالشهایی مواجه است. در این مقاله سعی شده است ابتدا چنین چالشهایی مورد تبیین قرار گیرد، سپس راهکارهایی برای رفع آن ارائه گردد.
