کاربست منطق قضایی در اتقان آرای کیفری

نویسندگان

1 گروه حقوق، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه حقوق، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران

3 گروه حقوق، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه حقوق، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.71654/jcld.2025.1221530
چکیده

مقام قضایی برای کشف حقیقت باید با تلاش همه‌جانبه فرایند قضایی را مدیریت نماید. این مقام با درنظر‌گرفتن عمل ارتکابی و قانون، اگر به این نتیجه برسد که متهم اصل برائت را نقض کرده است، باید آن را درقالب استدلال ارائه نماید. این استدلال باید ازیک‌سو نشان‌دهنده عادلانه و منصفانه بودن رأی محکومیت باشد و با این روش بستر اجرای عدالت را فراهم کند و ازسوی‌دیگر احساس عدالت را ازطریق ارائه دادنامه‌ای متقن به اصحاب دعوا و مردم القا نماید. هدف پژوهش حاضر، تبیین ضرورت استفاده از منطق قضایی در اتقان آرای کیفری و ارائه پیشنهاد‌های کاربردی و مطلوب بر اساس یافته‌های پژوهش می‌باشد. با عنایت به اینکه دادنامه باید حاوی استدلال متقن و مستحکم باشد، ارتباط علم قضا با علم منطق که علم چگونگی استدلال است، روشن و آشکار می‌گردد. بر اساس اندیشه قضایی، قواعد منطقی و ابزارها و راه‌های علمی باید برای تبیین رابطه سببیت بین عمل ارتکابی و قانون به‌کار گرفته شود. دراین‌راستا منطق قضایی نقش بسیار مهمی در تضمین سلامت حکم کیفری ایفا خواهد کرد، بلکه بالاتر از آن، منطق قضایی، صورت حقیقی و تضمین اساسی برای اختیار مقام قضایی در ارزیابی ادله و تعیین نوع و میزان مجازات را به‌عهده خواهد داشت. روش این پژوهش توصیفی و تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانه ای، آرای کیفری و انجام مطالعات تطبیقی به‌ویژه با برخی کشورهای عربی که دارای حقوق شاخص می‌باشند به سرانجام خواهید رسید. دستاورد تحقیق حاضر ضرورت الزام و التزام قضات به کاربست منطق قضایی در صدور قرار و احکام کیفری می‌باشد.