تحلیل جرم شناختی عدالت فضایی از رهگذر بازسازی شهری

نویسندگان

1 گروه حقوق، واحدلاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

2 گروه حقوق، واحد بندر انزلي،دانشگاه آزاد اسلامي، بندر انزلي،ايران

3 گروه حقوق، واحدلاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.

doi
10.71654/jcld.2025.1221526
چکیده

گسترش نابرابری‌های فضایی در ساختار شهرها و تأثیر عمیق آن بر افزایش بزهکاری، عدالت فضایی را به‌عنوان یکی از محورهای اساسی در مطالعات جرم‌شناختی معاصر برجسته ساخته است. این پژوهش با هدف تحلیل دقیق و واکاوی نقش بازسازی شهری در تقویت عدالت فضایی و کاهش بزهکاری، در چارچوبی میان‌رشته‌ای و مبتنی بر رهیافت‌های پیشگیری وضعی و اجتماعی تدوین یافته است. این مقاله با روش تحقیق توصیفی - تحلیلی، با اتکا بر نظریه‌های ساختاری و اجتماعی، جغرافیایی و فضایی و طراحی محیطی، در کنار تحلیل تجربیات داخلی و بین‌المللی، ابعاد گسترده این موضوع را به‌گونه‌ای جامع و دقیق مورد بررسی قرار داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که طراحی عادلانه و توزیع متوازن منابع در فضاهای شهری، همراه با ارتقای نظارت طبیعی، بهبود نورپردازی، تحکیم هویت مکانی و افزایش مشارکت اجتماعی، نقش مؤثری در کاهش فرصت‌های بزهکاری و تقویت احساس امنیت شهروندان ایفا می‌کند. در نهایت، نتیجه‌گیری می‌شود که عدالت فضایی نه صرفاً یک ارزش اخلاقی بلکه ضرورتی ساختاری و بنیادین برای تحقق امنیت پایدار و تضمین مشروعیت نظام‌های حقوقی و مدیریتی در جوامع شهری است؛ موضوعی که بی‌توجهی به آن می‌تواند پیامدهای ژرفی در ثبات اجتماعی و امنیت شهری به همراه داشته باشد.