واکاوی ابعاد و مؤلفه‌های ارزیابی عملکردی مدارس اثربخش از دیدگاه متخصصان خارجی و داخلی: یک پژوهش کیفی با رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

2 استاد، گروه برنامه درسی و آموزش، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران،تهران، ایران

3 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

4 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، واحد اسلام شهر، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران.

5 استادیار روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام شهر، ایران.

doi
چکیده

چكيده هدف این پژوهش، واکاوی ابعاد و مولفه‌های مختلف در ارزیابی عملکردی مدارس اثربخش از دیدگاه متخصصان خارجی و داخلی با روش کیفی فراترکیب است. جامعه آماری پژوهش، شامل کتاب‌ها و مقاله های مرتبط انگلیسی از سال‌های 2013 تا 2022 و مقالات فارسی از سال‌های 1392 تا 1402بود. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که از مجموع ۱۱۷ مقاله شناسایی شده، پس از سه مرحله غربالگری و بررسی محتوایی، نهایتاً ۳۹ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. این مقالات به منظور شناسایی ابعاد و مولفه‌های مختلف در ارزیابی عملکردی مدارس اثر بخش با روش فراترکیب مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد ارزیابی عملکردی مدارس اثر بخش شامل پنج بعدِ بازیگران فعال ازقبیل مدیران اثربخش، معلمان اثربخش، انجمن‌ اولیا و مربیان اثربخش و فرآیند یادهی و یادگیری آموزش اثربخش؛ اجزا و عناصر ارزیابی عملکردی شاملِ تعیین استانداردها و شاخص‌های ارزیابی، تعیین شیوه‌های ارزیابی، تعیین مجریان ارزیابی، تعیین حوزه‌های ارزیابی عملکردی، تعیین ابزارهای ارزیابی، تنظیم تقویم اجرایی، شرایط انجام ارزیابی؛ اصول و ارزش‌های مدرسه اثربخش شاملِ انطباق با معیارهای ایرانی اسلامی،خرد ورزی، برقراری اعتدال و انسجام، تکریم کنشگران آموزشی، دوراندیشی و در نهایت، نتایج ارزیابی شاملِ مشخص شدن وضعیت موجود و مطلوب آموزشی است.