کاربردهای کاتالیستی ترکیب‌های فسفرآمیدی

نویسندگان

1 گروه صنایع معدنی و کاتالیستها، پژوهشکده فناوری های شیمیایی، سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران

2 استادیار گروه صنایع آلی و دارویی، پژوهشکده فناوری‌های شیمیایی، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه صنایع معدنی و کاتالیست‌ها، پژوهشکده فناوری‌های شیمیایی، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران

doi
چکیده

فسفرآمیدها گروه مهمی از ترکیب‌های ارگانوفسفره هستند که با توجه به ویژگی‌های ساختاری خود کاربردهای فراوانی در صنایع متفاوت دارند. لیگاندهای فسفرآمیدی و کمپلکس‌های فلزی آن‌ها می‌توانند کاتالیست‌های بسیار کارآمدی برای انواع واکنش‌های شیمیایی مانند کاهش ترکیبات کربنیل‌دار و افزودن ترکیب‌های روی دی‌آلکیل به آن‌ها، آمین‌دارشدن و آلکیل‌دارشدن آلیلی، آلیل‌دارشدن نامتقارن، اپوکسیددارشدن، ترانس استریشدن، جفت‌شدن پیناکول، بسپار، واکنش‌های آلدولی و فریدل-کرافتس باشند. در این مقاله مروری، فعالیت کاتالیستی ترکیب‌های گفته‌شده در واکنش‌های متفاوت موردبررسی قرار گرفت. در کار حاضر، ضمن گردآوری و معرفی کاتالیست‌های فسفرآمیدی و واکنش‌های کاتالیست شده، اثر عامل‌های متفاوت مانند نوع و ساختار کاتالیست، دما و افزودنی بر سرعت و بازده بررسی شد. همچنین، در مورد برخی از واکنش‌ها، مطالعات سینتیکی نیز انجام گرفت. بررسی‌ها نشان‌دهنده آن بود که بازده و گزینش‌پذیری قابل‌قبول در خصوص کاتالیست‌های فسفرآمیدی، با بهینه‌سازی عامل‌های مؤثر در واکنش‌ها، مانند دما، حلال و مقدار کاتالیست قابل دستیابی است.