نگاهی تازه به فعال سازی و منفعل سازی در بازنمود کارگزاران؛ نحوۀ پوشش برنامۀ هسته ای ایران در روزنامههای داخل و خارج در سال1390
نویسندگان
1 کارشناس ارشد زبانشناسی همگانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
چکیده
هدف تحلیل گفتمان انتقادی ایجاد ارتباط میان زبان شناسی، مسائل اجتماعی و سیاسی است تا موارد تبعیض و نابرابری در اجتماع را در گفتمان اصحاب قدرت آشکار سازد و اهمیت زبان را در روابط اجتماعی قدرت نشان دهد. این تحقیق با به کارگیری روشی توصیفی- تحلیلی، بر اساس تحلیل گفتمان انتقادی و با بهرهگیری از مؤلفه های جامعه شناختی-معنایی الگوی تحلیلی ون لیوون (1996)، در پی ارزیابی نحوه و میزان بکارگیری مؤلفههای فعال سازی و منفعل سازی الگوی فوق در گزیدهای از عناوین روزنامه های داخلی و خارجی پیرامون برنامۀ هسته ای ایران در سال 1390 است. بدین منظور 242 عنوان از دو روزنامۀ داخلی کیهان و ایران و دو روزنامۀ خارجی واشنگتن پست و گاردین در رابطه با این موضوع مورد مطالعه قرار گرفت. یافته ها نشان داد که این دو مؤلفه و به ویژه فعال سازی به میزان بالایی در هر دو گروه روزنامه مورد استفاده قرار گرفتهاند اما نحوه استفاده از آنها متفاوت و منطبق بر دیدگاهی است که آن روزنامهها از آن حمایت میکرده اند. همچنین تحلیل دادهها دو نکتة جدید را نشان داد که در الگوی ون لیوون اشارهای به آن نشده بود، یکی فعال سازی در قالب جملات پرسشی و دیگری فعال سازی کارگزاران به صورت مثبت یا منفی که به خصوص روزنامه های خارجی اغلب با فعال سازی منفی، فعالیت های هستهای ایران را به عنوان تهدیدی برای صلح منطقه و جهان قلمداد کرده اند.