بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت کشاورزان شهرستان طارم در مدیریت پایدار آب کشاورزی

نویسندگان

1 دانشیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی دانشگاه زنجان

2 محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان

3 دانش¬آموخته مقطع کارشناسی ارشد گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی دانشگاه زنجان

4 دانشیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی دانشگاه زنجان

doi
چکیده

چگونگی مدیریت منابع آب در حوزه کشاورزی در ایران مسأله‏ای است که باید با مشارکت کشاورزان و بهره‌برداران آب تصمیم‌گیری شود؛ عدم همکاری و بی¬اطلاعی کشاورزان از اقدامات انجام‌شده و قرار نگرفتن ایشان در جایگاه تصمیم¬گیری جهت پیشبرد اهداف، منجر به تقویت احساس عدم تعلق آنان به سرنوشت آینده آب خواهد شد و نتیجه آن بی‏انگیزشی در حفاظت از منابع آب می¬باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت کشاورزان شهرستان طارم در مدیریت پایدار منابع آب انجام گردید. جامعه آماری پژوهش حاضر، 7774 خانوار روستایی این شهرستان بود که بر اساس فرمول کوکران، 365 نفر از آن‏ها به روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای به‌ عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه بود. روايي صوری و محتوایی پرسشنامه با نظر پانلي از متخصصان و کارشناسان مورد تأييد قرار گرفت و روايي سازه و پايايي ابزار پژوهش نيز از طريق بررسي برازش مدل در سطح مدل اندازه¬گيري و مدل ساختاري به دست آمد. براي تجزيه و تحليل داده¬ها از تکنيک چند متغيره مدل‌سازي معادلات ساختاري به روش حداقل مربعات جزئي استفاده شد که به اين منظور نرم¬افزار Smart PLS به کار گرفته شد. نتايج پژوهش نشان داد که مؤلفه¬هاي هنجارهای اخلاقی، درک ریسک، هویت خود و هنجارهای اجتماعی از اثر مثبت و معني¬داري بر متغير وابسته برخوردار بودند، به نحوي که در مجموع متغيرهاي مورد مطالعه در حدود 51 درصد از واریانس رفتار مشارکتی کشاورزان در مدیریت پایدار منابع آب را تبيين کردند.