حجیت امارات قضایی علم آور برای قاضی

نویسندگان

1 استادیار، گروه فقه ومبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه فقه و حقوق، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/ejs.2024.457874.1802
چکیده

زمینه و هدف: ادله اثبات دعوی، در فرآیند دادرسی نقش اساسی دارد. روند صحیح و قانونی اثبات، از خصوصیات دادرسی عادلانه میباشد. یکی از راههای قانونی جهت اثبات دعوا، اماره قضایی است؛ که به ­دلیل پیشرفت علوم، جایگاه و اعتبار خاصی در میان سایر ادله اثبات دعوی دارد. بر همین اساس، هدف مقاله حاضر بررسی حجیت امارات قضایی علم­آور برای قاضی است.   مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.   ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.   یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد حجیت امارات قضایی علم­ آور برای قاضی با دلایل شرعی مورد تأیید شارع قرار گرفته است. اماره قضایی دلیل غیر مستقیم است؛ زیرا قاضی براساس امر معلوم، امر مجهول را کشف می­کند و این امارات دارای منشاء خاص از جمله ظنون دادرسان، اوضاع و احوال و عرف و عادت می­باشد.   نتیجه: نتیجه اینکه مصادیق امارات قضایی به ­هیچ وجه قابل شمـارش و محصور نمی­باشد؛ اما مهمترین مصادیق، کارشناسی، تحقیق محل و معاینه محل می­باشد و ارزش و اعتبار این دلیل، به نظر دادرس واگذار شده است که در دعاوی حق الناس قابل استناد می­باشد و در هنگام تعارض اماره قضایی با سایر ادله اثبات دعوا، بجز سند رسمی و اقرار توان مقابله با سایر ادله را دارد.