ارائه چارچوب هوش آینده‌نگری مدیران دولتی: تحلیل عوامل زمینه‌ای، علی و راهبردی و پیامدها

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی(مدیریت تطبیقی توسعه) واحد ساری دانشکده علوم انسانی دانشگاه ازاد اسلامی ،ساری ایران

2 استادیار

3 گروه مدیریت دولتی (مدیریت تطبیقی و توسعه)واحد مشهد دانشگاه ازاد اسلامی واحد مشهد ایران

doi
https://handle.test.datacite.org/10.83078/jcdepr.2026.1230662
چکیده

مدل هوش آینده‌نگری مدیران دولتی، چارچوبی مفهومی است که توانمندی‌های شناختی، عاطفی و رفتاری مدیران را در جهت پیش‌بینی و آماده‌سازی برای تحولات آینده در حوزه مدیریت عمومی تبیین می‌کند. این مدل شامل مجموعه‌ای از مهارت‌ها و قابلیت‌ها نظیر تحلیل روندهای محیطی، تفکر استراتژیک، انعطاف‌پذیری ذهنی، و توانایی درک پیچیدگی‌ها و عدم قطعیت‌های محیطی است که مدیران را قادر می‌سازد تا تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه و نوآورانه در مواجهه با چالش‌های آتی اتخاذ کنند. علاوه بر این، هوش آینده‌نگری، مدیران دولتی را به داشتن نگرشی باز و پیش‌دستانه نسبت به تغییرات اجتماعی، اقتصادی و فناورانه ترغیب می‌کند تا ضمن شناسایی فرصت‌ها و تهدیدهای آینده، سیاست‌گذاری‌های موثری را برای تضمین توسعه پایدار و ارتقای کارآمدی نظام حکمرانی به کار گیرند. طور خاص، تأثیر عوامل علّی بر هوش آینده‌نگری با ضریب مسیر 0.632 (T=3.106, p<0.001) عوامل زمینه‌ای با ضریب مسیر 0.356 (T=2.519, p=0.012) و عوامل مداخله‌گر با ضریب مسیر 0.108 (T=2.615, p<0.001) مورد تأیید قرار گرفت. همچنین تأثیر هوش آینده‌نگری مدیران بر اتخاذ راهبردهای مؤثر با ضریب مسیر 0.712 (T=27.065, p<0.001) و تحقق پیامدهای مالی و غیرمالی ناشی از اقدامات راهبردی با ضریب مسیر 0.941 (T=51.764, p<0.001) به طور معناداری اثبات شد.بدین ترتیب، این مدل به عنوان ابزاری کلیدی در تقویت قابلیت‌های مدیریتی و ارتقای اثربخشی سازمان‌های دولتی در محیطی پویا و پیچیده مطرح می‌شود.