تبیین مؤلفههای پیامدهای حاصل از رهبری همافزا در مدارس ابتدایی
نویسندگان
1 گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
2 گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران (نویسنده مسئول).
3 گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
4 گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
doi
چکیده
این پژوهش با هدف تبیین مؤلفههای پیامدهای حاصل از رهبری همافزا در مدارس ابتدایی ایران، با رویکرد آمیخته تأییدی متوالی (کیفی بر اساس نظریه دادهبنیاد و کمی با تحلیل عاملی و مدلسازی معادلات ساختاری) انجام شد. جامعه آماری شامل مدیران و معلمان مدارس ابتدایی بود و نمونهگیری به صورت هدفمند (کیفی) و خوشهای (کمی با ۳۸۴ نفر) صورت گرفت. یافتهها نشان داد که رهبری همافزا دارای هشت بعد اصلی است: رهبری تحولآفرین و چشمانداز مشترک، قابلیتهای رهبری توزیعشده، فرهنگ همکاری و اعتماد، ساختار انطباقی و انعطافپذیر، یادگیری سازمانی، نظام پاداش و انگیزش، شایستگیهای رهبری، و ارتباط با محیط. این ابعاد در مجموع ۷۲.۴۸% واریانس سازه را تبیین میکنند. تحلیل رگرسیون چندگانه حاکی از آن است که یادگیری سازمانی (بتا=۰.۳۲)، رهبری تحولآفرین (بتا=۰.۲۸)، شایستگیهای رهبری (بتا=۰.۲۴) و فرهنگ همکاری (بتا=۰.۱۹) قویترین پیشبینهای رهبری همافزا هستند. مدل ساختاری از برازش مطلوبی برخوردار بود (χ²/df=۲.۹۱، RMSEA=۰.۰۷۱). اکثریت مدارس (۵۲.۳%) در سطح متوسط رهبری همافزا قرار دارند و عوامل جمعیتشناختی مانند سن و سابقه کار تأثیر معناداری دارند. نتایج پیشنهاد میکند که برنامههای آموزشی ضمن خدمت برای تقویت مشارکت، نوآوری و توانمندسازی در مدارس ابتدایی طراحی شود تا چالشهایی مانند کاهش انگیزه معلمان و شکاف مدیریتی رفع گردد.
