فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی پیامدهای آموزش سواد بوم‌شناختی در دانش‌آموزان دوره ابتدایی و بررسی عوامل مؤثر بر نهادینه‌سازی آن (بازطراحی برنامه درسی، توانمندسازی نیروی انسانی، جلب مشارکت همه‌جانبه و خلق محیط‌های یادگیری غنی) بود. روش تحقیق: این پژوهش از نوع کمی و با رویکرد همبستگی و رگرسیون چندگانه انجام شد. جامعه آماری شامل والدین، مدیران و معلمان مدارس ابتدایی شهر ایلام بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین و به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته با ۲۵ گویه بود که پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰.۹۲ تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های کلموگروف-اسمیرنف (برای نرمال بودن)، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته‌های تحقیق: نتایج نشان داد که بین تمام متغیرهای مستقل (بازطراحی برنامه درسی 72/۰r = ، توانمندسازی نیروی انسانی ۶8/۰r = ، خلق محیط‌های یادگیری غنی ۶۶/۰r = و جلب مشارکت همه‌جانبه r=۰.۶۴) با نهادینه‌سازی سواد بوم‌شناختی رابطه مثبت و معنادار (۰۰۱/۰ p) وجود دارد. مدل رگرسیون چندگانه نیز ۶۷ درصد از واریانس نهادینه‌سازی را تبیین کرد (R²=0.67) و قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده، بازطراحی برنامه درسی (β=0.31) بود. نتیجه‌گیری: آموزش سواد بوم‌شناختی در دوره ابتدایی پیامدهای مثبتی دارد و نهادینه‌سازی آن نیازمند اقدام سیستمی و هماهنگ در چهار حوزه برنامه درسی، نیروی انسانی، محیط یادگیری و مشارکت جامعه است. اولویت اصلی با بازطراحی برنامه درسی (تلفیقی، پروژه‌محور و تجربه‌بنیاد) و سپس توانمندسازی معلمان و والدین است. این یافته‌ها می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی آموزشی برای پرورش شهروندی بوم‌شناختی و جوامع پایدار قرار گیرد.