طراحی و اعتبارسنجی الگوی صلاحیت های حرفه‌ای پرستاران مبتنی بر رفتارهای خودمراقبتی در مراکز آموزشی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز

نویسندگان

1 گروه مدیریت آموزشی، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران.

2 استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.

4 گروه مدیریت آموزشی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: پرستاران نقش کلیدی در ارائه مراقبت‌های بهداشتی ایفا می‌کنند و شایستگی حرفه‌ای آنان مستقیماً بر کیفیت خدمات و سلامت بیماران تأثیر دارد. هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتبارسنجی الگوی شایستگی حرفه‌ای پرستاران مبتنی بر خودمراقبتی در مراکز آموزشی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز بوده است. روش‌ها: پژوهش از نوع آمیخته (کیفی-کمی) و کاربردی است. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مرور نظامند پیشینه پژوهش‌ها و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 16 پرستار و 16 خبرگان جمع‌آوری شد و با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA پردازش شد. در بخش کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته براساس مولفه‌های استخراج‌شده طراحی و بین 338 پرستار توزیع شد و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و PLS تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل مسیر نشان داد که شایستگی فردی و خودمراقبتی بیشترین تأثیر را بر سایر ابعاد شایستگی دارد و با شایستگی حرفه‌ای و تخصصی ضریب همبستگی 0.9256 دارد. سایر مولفه‌ها شامل شایستگی اخلاقی و رفتاری، شایستگی بین‌حرفه‌ای و جهانی، شایستگی آموزشی و پژوهشی و شایستگی اجتماعی و فرهنگی نیز با همبستگی معنادار بر یکدیگر تأثیرگذارند. شایستگی فردی و خودمراقبتی به عنوان محور اصلی ارتقای کیفیت عملکرد حرفه‌ای، اخلاقی، آموزشی و اجتماعی پرستاران شناسایی شد. نتیجه‌گیری: طراحی الگوی شش‌مولفه‌ای شامل شایستگی حرفه‌ای و تخصصی، شایستگی فردی و خودمراقبتی، شایستگی اخلاقی و رفتاری، شایستگی بین‌حرفه‌ای و جهانی، شایستگی آموزشی و پژوهشی و شایستگی اجتماعی و فرهنگی می‌تواند چارچوبی جامع برای توانمندسازی و ارتقای عملکرد پرستاران در مراکز آموزشی و درمانی باشد. نتایج پژوهش تأکید می‌کند که برنامه‌های آموزشی و مدیریتی باید به صورت جامع و چندبعدی طراحی شوند تا شایستگی حرفه‌ای و فردی پرستاران بهبود یابد و کیفیت خدمات مراقبتی ارتقا یابد.