فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: بهره‌وری پژوهشی یکی از شاخص‌های کلیدی عملکرد در آموزش عالی و محرک اصلی نوآوری، تولید دانش و اثرگذاری اجتماعی است. در حوزه علوم پزشکی، ماهیت چندبعدی و وابسته به زمینه این مفهوم، نیازمند طراحی مدل یکپارچه برای هدایت سیاست‌گذاری‌ها و اقدامات اجرایی است. هدف: این پژوهش با هدف طراحی مدل مفهومی جهت ارتقای بهره‌وری پژوهشی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی، بر پایه شواهد تجربی و دیدگاه‌های خبرگان انجام شد. روش: مطالعه حاضر کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون شبکه‌ای آتراید استرلینگ انجام گرفت. داده‌ها طی مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با 16 عضو هیئت علمی منتخب در سال 1403، با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند نظری و روش گلوله‌برفی گردآوری شد. اعتباریابی این پژوهش به عنوان یک پارادایم کیفی بر پایه چهارمعیار: قابلیت اعتبار (باورپذیری)، بی طرفی(تایید پذیری)، قابلیت اطمینان( سازگاری) و قابلیت کاربرد (انتقال پذیری) در نظر گرفته شد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به استخراج چهار بُعد اصلی شامل «عوامل ورودی»، «فرآیندهای میانی»، «خروجی‌های پژوهشی» و «پیامدهای بهره‌وری» منجر شد که در قالب 17 مضمون سازمان‌دهنده و 103 مضمون پایه تبیین گردید. عناصر کلید مدل مفهومی شامل سرمایه انسانی، بودجه و منابع مالی، زیرساخت و فناوری اطلاعات، سیاست‌گذاری و مدیریت پژوهش، تعاملات علمی، ارزیابی کیفیت، نوآوری، انتقال دانش، پایداری علمی، ارتقای جایگاه دانشگاه و پیوند دانشگاه با صنعت بودند. نتیجه گیری: مدل مفهومی ارائه‌شده، تصویری جامع و منسجم از عوامل و مسیرهای ارتقای بهره‌وری پژوهشی در علوم پزشکی را ترسیم می‌کند و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاران و مدیران دانشگاهی در جهت بهینه‌سازی منابع، تقویت محیط‌های حمایتی و ارتقای عملکرد علمی اعضای هیئت علمی باشد.