تاثیر برخی عوامل محیطی بر جوانه زنی و سبز شدن علف های هرز بنگ دانه (Hyoscyamus niger)، عروسک پشت پرده (Physalis divaricata) و ترشک (Rumex crispus)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم علف های هرز، گروه زراعت، استادیاردانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیاردانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
چکیده

جوانه زنی و سبز شدن گیاهان هرز بنگ دانه، عروسک پشت پرده و ترشک در شرایط محیطی مختلف در آزمایشگاه علف های هرز دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام و اثر دما بر جوانه زنی بذور در ژرمیناتور تحت نوسانات دمایی 15/5، 20/10، 25/15، 30/15 و 35/20 درجه سلسیوس شب/روز، اثر شوری و تنش اسمزی با استفاده از محلول های صفر، 10، 20، 40، 80، 160، 320 میلی مولار کلرور سدیم و صفر، 0.1-، 0.2-، 0.4-، 0.6-، 0.8- ، 1- مگاپاسکال پلی اتیلن گلیکول و اثر اسیدیته با استفاده از محلول های بافر با اسیدیته تنظیم شده 5 تا 9 مورد مطالعه قرار گرفتند. برای مطالعه ی اثر عمق کاشت بذر روی سبز شدن گیاهچه بذور هر گیاه در اعماق صفر، 1، 2، 3 و 4 سانتی متر قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیشترین میزان جوانه زنی بنگ دانه در دمای 25/15 درجه سلسیوس به ترتیب با 86.50 و 86.50 درصد برای رژیم روشنایی/تاریکی و تاریکی کامل، عروسک پشت پرده در دمای 10/20 درجه سلسیوس (شب/روز) با 93 درصد در رژیم روشنایی/ تاریکی و بیشترین جوانه زنی ترشک در دمای 25/15 درجه سلسیوس (شب/روز) در هر دو رژیم مشاهده شد. افزایش شوری باعث کاهش درصد جوانه زنی شد، به طوری که شوری 40.90، 22.85 و 101.47 میلی مولار، برای کاهش 50 درصــد حداکثر جوانه زنی بنگ دانه، عروسک پشت پرده و ترشک ثبت گردید. با افزایش پتانسیل اسمزی جوانه زنی کاهش معنی داری داشت. مدل لجستیک سه پارامتری کاهش 50 درصد حداکثر جوانه زنی را در بنگ دانه، عروسک پشت پرده و ترشک به ترتیب 0.58-، 0.49- و0.50- مگاپاسکال تعیین نمود. بیشترین جوانه زنی در بنگ دانه، عروسک پشت پرده و ترشک به ترتیب در اسیدیته های 7 ، 6 و 7 مشاهده شدند. با افزایش عمق کاشت ظهور گیـاه چه به طـور معنی داری کاهش یافت. مدل نمـایی کاهشی عمق 50 درصد، کاهش سبز شدن را برای بنگ دانه، عروسک پشت پرده و ترشک به ترتیب برابر2.62، 1.93 و 1.88 سانتی متر برآورد نمود.