مطالعه متغیرهای کلان اقتصادی و نقاط ضعف حسابداری با استفاده از روش آمیخته

doi
10.71960/jdaa.2026.1219779
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل کلان اقتصادی مؤثر بر نقاط ضعف حسابداری انجام شد. روش تحقیق به‌صورت آمیخته اکتشافی طراحی گردید. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان به‌صورت هدفمند گردآوری شد. جامعه آماری بخش کمی در مرحله اول شامل 22 نفر جهت غربال‌گری با روش دلفی فازی بود. در مرحله دوم با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، تعداد 265 نفر از مدیران ارشد شرکت‌ها به روش خوشه‌ای انتخاب و 209 پرسشنامه معتبر جمع‌آوری گردید. در مرحله سوم به‌منظور اولویت‌بندی شاخص‌ها 18 نفر از خبرگان انتخاب شدند. ابزار تحقیق در بخش کیفی مصاحبه و در بخش کمی پرسشنامه محقق‌ساخته بود. برای تحلیل داده‌های کیفی، از روش داده‌بنیاد با رویکرد نظام‌مند استراوس و کوربین (1998) و نرم‌افزار MAXQDA و در بخش کمی دلفی فازی، تحلیل معادلات ساختاری و اولویت‌بندی بهترین–بدترین به کمک نرم‌افزارهای SPSS، Smart PLS و Lingo به‌کار گرفته شد. در مجموع 213 کد باز اولیه، 118 کد باز نهایی، 15 کد محوری و 6 مقوله انتخابی استخراج شد نتایج دلفی فازی نشان داد تمامی عوامل کلان اقتصادی از اهمیت کافی برخوردار و مورد پذیرش خبرگان هستند. همچنین تحلیل مسیر تأیید کرد که روابط میان متغیرها معنادار است. اولویت‌بندی مؤلفه‌ها نشان داد کاهش درآمد دولت سبب تأخیر در پرداخت‌ها و کاهش دقت گزارش‌های مالی می‌گردد. علاوه بر آن، چسبندگی هزینه‌ها منجر به کسری بودجه و نیاز به استقراض یا چاپ پول می‌شود. همچنین عدم انطباق استانداردهای حسابداری ملی با شرایط محیطی، ارائه اطلاعات نادرست را به‌دنبال دارد.