هوش مصنوعی و تصمیمگیری اخلاقی در حسابداری و حسابرسی: تحلیل چالشهای مرتبط
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور واحد کرج، البرز، ایران
2 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
doi
10.30495/jdaa.2023.705528چکیده
چکیدهمقاله حاضر، چالش های اخلاقی کاربرد سیستم های حسابداری مبتنی بر هوش مصنوعی برای تصمیم گیری را بررسی و در چارچوب مدل چهارمؤلفه ای رست در باب تصمیم گیری صحیح ارائه می نماید. مقاله پیش رو به ادبیات مربوط به حسابداری به عنوان یک عامل ذهنی همانند عملکرد یک واسطه در زمینه اجتماعی - مادی کمک می کند. این کار با ارائه یک استدلال قوی صورت می پذیرد که هوش مصنوعی به تنهایی، علیرغم نقش توانمندکننده و واسطهای که در حسابداری دارد، نمیتواند تصمیمات اخلاقی حسابداری بگیرد، زیرا از نظر مدل رست فاقد پیششرطهای لازم است. علاوه بر این، از آنجایی که هوش مصنوعی با وجود یادگیری مستقل و شیوههای انطباقی، مقید به اهداف از پیش تعیینشده توسط انسان ها بوده، فاقد بیطرفی واقعی است. موضوع مورد بحث در بین 138 مقاله از 43 مجله معتبر بین المللی حسابداری بررسی شده است. در کدگذاری موضوعی مقالات انتخاب شده، پنج چالش اخلاقی عمده تصمیم گیری مبتنی بر هوش مصنوعی در حسابداری شناسایی گردید که عبارتنداز: بی طرفی، حریم خصوصی، شفافیت، پاسخگویی و قابل اعتمادبودن. با استفاده از مؤلفههای مدل رست برای تصمیمگیری اخلاقی بهعنوان چارچوبی پایدار برای ساختار مورد بحث، می توان چالشها و ارتباط آنها را برای همکاری آینده انسان و ماشین در دفاتر مختلف بین انسانها و هوش مصنوعی، مورد بحث قرار داد. از این رو علاوه بر درک فرآیند مناسب تصمیم گیری در حسابداری بر اساس هوش مصنوعی پیشنهاد می شود که فرآیندهای حسابرسی مستقل و داخلی نیز از نظر مهارتها و آگاهی، تطبیق داده شوند تا از تصمیمگیری اخلاقی مبتنی بر هوش مصنوعی اطمینان حاصل شود.
